Những năm tháng trong nhà tù Sơn La – Người tù không khuất phục

Tháng 2 năm 1933, Đặng Xuân Khu – người sau này được biết đến với tên gọi Trường Chinh – bị thực dân Pháp đày lên Nhà tù Sơn La. Nhưng đây không phải lần cuối ông phải đối mặt với nơi được xem là một trong những nhà tù khắc nghiệt nhất của chế độ thuộc địa. Sau một thời gian ở Hỏa Lò, tháng 5 năm 1935, ông lại bị đưa trở lại Sơn La trong một đoàn khoảng 50 tù cộng sản.

Nhà tù Sơn La nằm trên đỉnh đồi Khau Cả, giữa vùng núi rừng hiểm trở. Thực dân Pháp lợi dụng điều kiện địa lý và khí hậu khắc nghiệt nơi đây để giam giữ, đày ải tù chính trị. Từ năm 1930 đến 1945, nơi này giam giữ hơn một nghìn lượt tù nhân chính trị, trong đó có nhiều cán bộ lãnh đạo cách mạng như Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Lương Bằng, Văn Tiến Dũng, Lê Đức Thọ...

Đối với những người tù, thử thách không chỉ là những bức tường đá cao, những phòng giam chật hẹp hay những ngày lao động khổ sai.

Đó còn là bệnh tật.

Là đói rét.

Là những trận tra khảo.

Là nỗi ám ảnh về việc có thể chết bất cứ lúc nào.

Thực dân Pháp muốn biến nhà tù thành nơi người cách mạng mất hết ý chí.

Nhưng điều họ không ngờ tới là chính nơi ấy lại trở thành một trường học cách mạng đặc biệt.

Những người tù không chịu để cho cuộc đời mình dừng lại sau song sắt.

Họ tìm cách tổ chức cuộc sống, giữ gìn sức khỏe, học tập lý luận, trao đổi tin tức và tìm phương thức liên lạc với bên ngoài.

Trường Chinh là một trong những người tích cực tham gia vào quá trình ấy.