Những nén hương trong đêm – câu chuyện của Mẹ Văn Thị Thừa

Ở Phước Mỹ 3, Nam Phước, Duy Xuyên, có một căn nhà nhỏ từng nằm sát cánh đồng và gần bờ sông. Trong những năm chiến tranh, con đường ven nhà là lối đi của cán bộ, du kích; cũng là nơi quân địch thường xuyên càn quét. Chủ nhân của căn nhà ấy là Mẹ Văn Thị Thừa – người phụ nữ đã biến những điều bình dị nhất thành cách bảo vệ cách mạng.

Mẹ Văn Thị Thừa sinh năm 1915, quê ở xã Duy An, nay là thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Mẹ làm nông, buôn gánh bán bưng, chăm lo cho gia đình và âm thầm tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1967, chiến tranh đặt lên vai mẹ một mất mát quá lớn. Trong một trận chiến tại khu vực Bà Rén, xã Quế Xuân, huyện Quế Sơn, chồng mẹ là ông Nguyễn Thừa và hai con trai Nguyễn Thứ, Nguyễn Y cùng hy sinh. Chỉ một năm sau, mẹ tiếp tục nhận tin hai người con trai còn lại là Nguyễn Nuôi và Nguyễn Yên hy sinh.

Bốn người con trai, một người chồng lần lượt ngã xuống. Nỗi đau ấy có thể khiến một con người gục ngã. Nhưng với Mẹ Thừa, đau thương không biến thành sự tuyệt vọng. Mẹ chọn tiếp tục công việc của những người thân đã hy sinh: đào hầm, nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực và vận động nhân dân bảo vệ làng chiến đấu.

Những đêm quân địch vào làng, Mẹ Thừa dùng hương làm ám hiệu. Theo câu chuyện được lưu giữ, nếu địch đi ít, mẹ thắp ít hương; nếu nguy hiểm hơn, mẹ đốt một nắm hương lớn; còn khi không có hương, đó là dấu hiệu an toàn. Chỉ từ những nén hương trong một chiếc lư nhỏ, cán bộ và du kích biết lúc nào cần ẩn náu, lúc nào có thể di chuyển.

Đó không phải là một tín hiệu quân sự phức tạp. Nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, nó là biểu hiện của trí tuệ, sự bình tĩnh và tấm lòng của một người mẹ. Nhờ những ám hiệu ấy, nhiều đoàn cán bộ và du kích đã tránh được những cuộc lùng sục, hạn chế va chạm không cần thiết với địch.

Mẹ còn lặn lội từ sáng sớm hoặc đêm khuya, mang từng nắm cơm đến cho lực lượng du kích. Khi chiến tranh khốc liệt tại khu vực Xuyên Tây, Xuyên Hòa, Xuyên Tân, mẹ tham gia vận động nhân dân đấu tranh chính trị, chống càn quét, chống bắt bớ, dồn dân và góp sức xây dựng làng chiến đấu.

Sau ngày đất nước thống nhất, Mẹ Thừa vẫn sống giản dị, làm ruộng, tham gia công tác xã hội ở địa phương và sống cùng người cháu nội duy nhất là Nguyễn Thị Ánh. Năm 1978, mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1994, mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Câu chuyện của Mẹ Văn Thị Thừa không chỉ là câu chuyện của một gia đình mất mát. Đó là câu chuyện về sức mạnh của những người mẹ Việt Nam: chịu đựng đau thương nhưng không đầu hàng, biến tình yêu thương thành trách nhiệm, biến căn nhà nhỏ thành nơi chở che cho cách mạng.

Ngày nay, những nén hương không còn là ám hiệu giữa đêm tối chiến tranh. Nhưng hình ảnh ấy vẫn nhắc chúng ta về giá trị của sự bình tĩnh, lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng. Mẹ Thừa đã cho thấy rằng, ngay cả trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, một con người bình dị vẫn có thể làm nên những điều phi thường.