Những ngày đầu lập quốc: Sẻ cơm nhường áo cho dân nghèo
Hành động gương mẫu, tự nguyện nhịn ăn để cứu đói cho đồng bào của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào cuối năm 1945, thể hiện sự đồng cam cộng khổ giữa lãnh tụ và nhân dân.
Sau ngày 2/9/1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, trong đó đáng sợ nhất là "giặc đói" do hậu quả của nạn đói năm Ất Dậu để lại. Đứng trước tình cảnh đồng bào miền Bắc đang chết đói hàng loạt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết một bức thư gửi toàn thể nhân dân kêu gọi sẻ cơm nhường áo. Trong thư, Người viết những lời gan ruột: "Lúc chúng ta nâng bát cơm mà ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta không khỏi động lòng. Vậy tôi xin đề nghị với đồng bào cả nước, và tôi xin thực hành trước: Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ba bữa. Đem gạo đó cứu dân nghèo".
Người đã nghiêm túc thực hiện lời hứa của mình ngay tại Bắc Bộ Phủ. Cứ đến ngày nhịn ăn, Bác đều bảo các đồng chí phục vụ không nấu cơm cho mình. Số gạo tiết kiệm được của Bác được cẩn thận bỏ vào một chiếc hũ gốm gọi là "Hũ gạo cứu đói". Một hôm, đúng vào ngày Bác nhịn ăn theo định kỳ, Trung ương có cuộc họp đột xuất và có khách quốc tế đến thăm, các đồng chí phục vụ lo lắng Bác mệt nên đã nấu một bát cháo nhỏ mang lên.
Nhìn thấy bát cháo, Bác nhẹ nhàng nhưng nghiêm nghị bảo: "Bác đã kêu gọi đồng bào làm thì Bác phải làm gương trước. Đồng bào nhịn được thì Bác cũng nhịn được. Hãy mang bát cháo này đi cho đồng chí nào đang đói". Hành động nhất quán giữa lời nói và việc làm của Bác đã tạo nên một làn sóng thi đua yêu nước mãnh liệt, hàng triệu hũ gạo cứu đói ra đời khắp cả nước, giúp dân tộc ta vượt qua khúc quanh hiểm nghèo của lịch sử.
