Những ngày sốt rét rừng

Ban đầu chỉ là những cơn gai lạnh chạy dọc sống lưng. Hùng kéo sát chiếc áo đã sờn vai mà vẫn run lên từng cơn. Chưa đầy một giờ sau, người anh nóng hầm hập như có lửa đốt. Mồ hôi vã ra rồi lại rét buốt đến mức hai hàm răng va vào nhau lập cập.

Quân y của đơn vị chỉ còn vài viên thuốc quý. Ai nặng mới được dùng. Những người còn lại cố gắng uống nước lá rừng, đắp chăn và động viên nhau vượt qua cơn sốt.

Đêm ấy, Hùng mê man. Trong cơn sốt cao, anh gọi tên mẹ, gọi tên người em gái nhỏ ở quê. Đồng đội thay nhau ngồi bên cạnh, lấy chiếc khăn thấm nước suối lau trán cho anh. Người thì nhóm bếp nấu cháo loãng, người lặng lẽ nhường phần đường ít ỏi còn sót lại để pha cho anh một cốc nước.

Sáng hôm sau, vừa tỉnh dậy, Hùng gượng ngồi.

"Đơn vị chuẩn bị xuất phát chưa?"

Người tiểu đội trưởng đặt tay lên vai anh.

"Cậu cứ nghỉ. Chúng tôi sẽ cõng cậu."

Hùng lắc đầu. Anh hiểu phía trước đang chờ từng hòm đạn, từng bao gạo. Nếu chậm một ngày, đồng đội ngoài mặt trận sẽ gặp thêm khó khăn.

Thế là hai người bạn lấy dây võng buộc thành một chiếc địu tạm. Khi cơn sốt kéo đến, họ thay nhau cõng Hùng vượt dốc. Đến lúc anh tỉnh táo hơn, chính anh lại xin mang giúp một phần ba lô của đồng đội.

Không ai bỏ ai lại phía sau.

Những ngày sau đó, sốt rét lần lượt quật ngã thêm nhiều người. Có hôm cả tiểu đội chỉ còn vài chiến sĩ đủ sức đi đầu, những người còn lại dìu nhau từng bước. Đường hành quân vì thế chậm hơn, nhưng chưa bao giờ dừng lại.

Trong một buổi chiều mưa, khi đoàn nghỉ bên bờ suối, người quân y mở chiếc túi thuốc đã sờn mép. Bên trong chỉ còn vài viên thuốc cuối cùng. Anh nhìn khắp mọi người rồi lặng lẽ chia cho những người bệnh nặng nhất.

Không ai phàn nàn vì mình không được nhận thuốc.

Ai cũng hiểu rằng đồng đội cần nó hơn.

Sau gần hai tuần chống chọi với bệnh tật, đơn vị cũng đến được nơi tập kết. Những hòm đạn và bao gạo được bàn giao đầy đủ cho lực lượng phía trước.

Một cán bộ mặt trận xúc động nói:

"Các đồng chí đã chiến thắng không chỉ bom đạn, mà còn chiến thắng chính sự khắc nghiệt của núi rừng."

Nhiều năm sau hòa bình, Hùng vẫn mang trong mình di chứng của sốt rét rừng. Mỗi khi trái gió trở trời, những cơn rét run năm nào lại như trở về. Nhưng ông chưa bao giờ coi đó là điều đáng kể.

Mỗi lần gặp lại đồng đội, họ thường nhắc về những đêm rét buốt giữa Trường Sơn, khi cả tiểu đội nằm sát bên nhau để giữ hơi ấm, chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm và từng viên thuốc.

Bom đạn có thể làm ngã một người lính, nhưng tình đồng đội đã giúp họ đứng dậy, tiếp tục hành quân và hoàn thành nhiệm vụ.

Có lẽ vì thế, trong ký ức của những người lính năm xưa, những ngày sốt rét rừng không chỉ là những ngày đau đớn nhất, mà còn là những ngày họ cảm nhận sâu sắc nhất ý nghĩa của hai tiếng đồng đội.

Một buổi sáng mùa thu, sân nhà văn hóa xã rộn ràng tiếng cười nói. Trên tấm băng rôn đỏ nổi bật dòng chữ: "Gặp mặt truyền thống cựu chiến binh – Kỷ niệm 50 năm ngày trở về."

Những người lính năm nào, nay mái tóc đã bạc trắng, chống gậy hoặc dìu nhau bước vào hội trường. Có người từ miền Bắc, người từ Tây Nguyên, người vượt hàng nghìn cây số từ miền Nam trở về. Họ mang theo những tấm ảnh cũ đã ngả màu, những cuốn sổ tay, chiếc bi đông nước hay chiếc mũ cối được gìn giữ suốt nửa thế kỷ.

Ông Trần Văn Dũng (Sinh năm 1955, nhập ngũ năm 1975 hiện nay là CCB thôn Tân An, xã Hùng An) đứng lặng trước cửa hội trường. Đôi mắt già nua không ngừng tìm kiếm giữa dòng người.

Bỗng một giọng nói khàn đặc cất lên phía sau:

"Dũng... có phải Dũng tiểu đội 3 không?"

Ông quay lại.

Trước mặt là một người đàn ông gầy gò với mái tóc bạc trắng, cánh tay trái co quắp vì vết thương cũ.

Hai người nhìn nhau thật lâu.

Rồi gần như cùng lúc, họ gọi tên nhau:

"Minh!"

"Dũng!"

Không ai nói thêm lời nào. Họ ôm chầm lấy nhau như sợ chỉ cần buông tay, người trước mặt sẽ lại biến mất giữa khói lửa chiến trường năm ấy.

Năm mươi năm trước, trong một trận đánh ác liệt, cả đơn vị bị chia cắt. Sau nhiều giờ chiến đấu, Dũng được đồng đội đưa ra tuyến sau trong tình trạng bị thương nặng. Còn Minh tiếp tục ở lại chiến đấu. Từ đó, mỗi người chỉ nghe tin người kia đã hy sinh.

Suốt nhiều thập kỷ, cả hai đều mang trong lòng một nỗi tiếc nuối.

Họ từng nhiều lần dò hỏi qua đồng đội cũ, gửi thư về các hội cựu chiến binh, nhưng tất cả đều không có kết quả.

Cho đến lần gặp mặt này.

Trong hội trường, những câu chuyện cũ được nhắc lại như vừa mới hôm qua.

Họ kể về những đêm hành quân dưới mưa Trường Sơn, về những bữa cơm chỉ có vài nắm gạo trộn rau rừng, về những lần chia nhau ngụm nước cuối cùng giữa cái nắng bỏng rát và cả những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Có lúc cả hội trường vang tiếng cười khi nhắc đến những kỷ niệm tuổi đôi mươi.

Có lúc mọi người cùng lặng đi khi tên một đồng đội được xướng lên.

Sau phút mặc niệm, từng người lần lượt bước lên thắp nén hương trước bàn thờ tưởng niệm. Những đôi bàn tay đã nhăn nheo run run đặt những bông hoa trắng, ánh mắt ai cũng đỏ hoe.

Buổi chiều, họ cùng nhau trở lại ngọn đồi nơi từng là thao trường huấn luyện của đơn vị trước ngày lên đường.

Cây đa đầu làng vẫn còn đó.

Con đường đất năm xưa nay đã được trải nhựa.

Lũ trẻ tung tăng chạy qua mà không biết rằng trên chính mảnh đất bình yên này, những ông lão tóc bạc từng là những chàng trai sẵn sàng gửi lại tuổi xuân cho Tổ quốc.

Minh lấy trong túi áo ra một bức ảnh đen trắng đã sờn góc.

Đó là tấm ảnh chụp cả tiểu đội trước giờ xuất quân.

Mười hai người trong ảnh, nay chỉ còn năm người có mặt.

Dũng khẽ vuốt lên từng gương mặt rồi nghẹn ngào:

"Chúng ta đã già rồi... nhưng các anh vẫn mãi tuổi đôi mươi."

Không ai cầm được nước mắt.

Khi chia tay, họ nắm chặt tay nhau thật lâu.

"Đừng để thêm năm mươi năm nữa mới gặp."

Mọi người cùng cười, nhưng trong khóe mắt ai cũng lấp lánh những giọt nước mắt hạnh phúc.

Cuộc chiến đã lùi xa nửa thế kỷ.

Bom đạn đã trở thành ký ức.

Nhưng tình đồng đội vẫn còn nguyên vẹn như ngày nào, vượt qua thời gian, khoảng cách và những đổi thay của cuộc sống.

Cuộc hội ngộ ấy không chỉ là cuộc gặp của những người lính già, mà còn là lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, về sự hy sinh thầm lặng của những con người đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.

Và trong ánh hoàng hôn cuối ngày, những mái đầu bạc cùng đứng nghiêm chào lá cờ Tổ quốc tung bay. Đó là cái chào của những người lính năm xưa – những con người đã đi qua chiến tranh, trở về với cuộc sống đời thường, nhưng trái tim vẫn mãi son sắt với đồng đội và quê hương.