Những người không bao giờ gặp lại (1)

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng có những cuộc chia ly mãi mãi không có ngày đoàn tụ. Có những người lên đường với lời hẹn "ngày chiến thắng sẽ trở về", nhưng rồi lời hẹn ấy chỉ còn vang vọng trong ký ức của những người ở lại. Câu chuyện "Những người không bao giờ gặp lại" là lời kể xúc động về những số phận đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi để đất nước có được hòa bình hôm nay.

Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, hàng triệu thanh niên Việt Nam gác lại ước mơ, giảng đường và mái ấm gia đình để lên đường nhập ngũ. Trong ba lô của họ chỉ có vài bộ quần áo, cuốn sổ tay, vài bức thư của người thân và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước thống nhất. Họ chia tay cha mẹ, người yêu, bạn bè bằng những cái ôm vội vàng cùng lời hứa sẽ trở về.

Thế nhưng, chiến trường khốc liệt đã khiến biết bao lời hứa không thể thực hiện. Có những người lính ngã xuống ngay trong trận đánh đầu tiên. Có người hy sinh khi đang làm nhiệm vụ mở đường, tải đạn hay cứu đồng đội. Cũng có những người mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu, không một tấm bia, không một người thân bên cạnh. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp lập gia đình, chưa kịp thực hiện những ước mơ bình dị của cuộc sống.

Ở hậu phương, những người mẹ vẫn mòn mỏi ngóng tin con. Có người cất giữ nguyên căn phòng của con suốt hàng chục năm, tin rằng một ngày nào đó con sẽ trở về gõ cửa. Có người cha ngày nào cũng đứng trước ngõ nhìn về phía con đường làng, mong thấy bóng dáng đứa con mặc quân phục. Những người vợ trẻ ôm con thơ chờ chồng, nhưng điều họ nhận được chỉ là tờ giấy báo tử đã úa màu theo năm tháng.

Đau xót hơn cả là nhiều đồng đội cũng không có cơ hội gặp lại nhau. Họ từng cùng ăn chung nắm cơm, cùng vượt suối, băng rừng và hứa sau chiến tranh sẽ về thăm quê nhau. Nhưng sau một trận bom hay một cuộc càn quét ác liệt, người còn sống tiếp tục hành quân, còn người đã khuất nằm lại giữa đại ngàn. Cuộc chia tay ấy không một lời từ biệt.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa để tìm đồng đội. Họ lần theo những tấm bản đồ cũ, những ký hiệu trên thân cây, những dòng ghi chép trong cuốn nhật ký đã bạc màu để tìm hài cốt những người bạn năm xưa. Có người may mắn đưa được đồng đội trở về quê hương. Nhưng cũng còn rất nhiều liệt sĩ vẫn nằm lại đâu đó giữa rừng Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị hay những cánh rừng Tây Nguyên, chưa thể trở về với gia đình.

Mỗi dịp tháng Bảy, khi những nén hương được thắp lên tại các nghĩa trang liệt sĩ, người sống lại nhớ về những người đã hy sinh. Họ là những người không bao giờ có cơ hội gặp lại cha mẹ, người yêu hay bạn bè. Nhưng sự hy sinh của họ đã đổi lấy nền độc lập, hòa bình và cuộc sống hôm nay. Dẫu không còn hiện diện, tên tuổi và tinh thần của họ vẫn sống mãi trong lòng dân tộc.