Những người làm công tác cơ sở – mắt xích thầm lặng của phong trào
Từ nhiệm vụ kết nối lực lượng đến bảo đảm liên lạc và giữ bí mật, cán bộ cơ sở góp phần duy trì phong trào cách mạng ở đô thị và vùng nông thôn Nam Bộ.
Lịch sử đấu tranh ở Nam Bộ được tạo nên không chỉ bởi những trận đánh hay những cuộc biểu tình lớn. Ở phía sau các sự kiện ấy là mạng lưới cán bộ cơ sở làm công việc kết nối con người, chuyển tin, tìm nơi trú ẩn, tổ chức hoạt động và giữ cho phong trào không bị đứt quãng.
Công tác cơ sở thường không có ranh giới rõ ràng giữa việc công và đời sống thường ngày. Một cuộc gặp có thể diễn ra trong sinh hoạt quen thuộc; một thông điệp phải được chuyển đi kín đáo; một địa điểm liên lạc cần được bảo vệ khỏi sự chú ý. Những nhiệm vụ này đòi hỏi khả năng tổ chức, sự tin cậy lẫn nhau và ý thức kỷ luật cao. Khi bị phát hiện, người tham gia và cả gia đình có thể đối mặt với nguy hiểm.
Hồ sơ của Hà Thị Nhạn, bí danh Minh Kiều, được giới thiệu là người phụ trách công tác xây dựng lực lượng cơ sở nội ô Trà Vinh, cho thấy vai trò của những cán bộ ít xuất hiện trong các tường thuật phổ thông. Tuy nhiên, mỗi trường hợp cụ thể cần được viết dựa trên tài liệu xác thực, không nên gán cho nhân vật những chiến công chưa có chứng cứ. Tôn vinh lực lượng cơ sở cũng là ghi nhận một kiểu đóng góp đặc biệt: làm cho tổ chức có thể tồn tại và hoạt động trong hoàn cảnh khó khăn. Đó là phần lịch sử cần được sưu tầm thêm qua hồ sơ, lời kể nhân chứng và ký ức địa phương.
