NHỮNG NGƯỜI LÍNH TÌNH NGUYỆN VIỆT NAM TRÊN ĐẤT LÀO
Theo lời kể của cựu chiến binh Nguyễn Bá Ân (Thương binh 2/4)
Mỗi lần nhắc đến những năm tháng chiến đấu trên đất nước Lào, ông Nguyễn Bá Ân đều nói bằng một niềm tự hào xen lẫn sự xúc động. Ông bảo, mình không chỉ là người lính chiến đấu vì độc lập của Tổ quốc Việt Nam, mà còn là một người lính làm nhiệm vụ quốc tế, sát cánh cùng nhân dân và lực lượng cách mạng Lào trong những năm tháng cam go nhất của cuộc kháng chiến.
Năm 1968, ông được điều động sang chiến trường Xiêng Khoảng, tham gia lực lượng quân tình nguyện Việt Nam. Suốt gần hai năm, đơn vị của ông hoạt động tại khu vực Cánh đồng Chum – nơi được xem là một trong những chiến trường ác liệt nhất trên đất bạn.
Ông kể rằng, những ngày ấy, quân tình nguyện Việt Nam luôn kề vai sát cánh với bộ đội Pa-thét Lào. Hai dân tộc chung một chiến hào, chung từng bữa cơm, từng ngụm nước và cùng chia sẻ mọi gian khổ của chiến tranh. Không có ranh giới nào giữa người Việt và người Lào ngoài tình đồng chí, đồng đội cùng hướng về mục tiêu giành độc lập, tự do.
Thế nhưng, để giữ vững từng quả đồi, từng con đường chiến lược ở Xiêng Khoảng là biết bao trận đánh khốc liệt.
Ông nhớ như in những ngày máy bay địch gầm rú suốt từ sáng đến tối. Bom trút xuống liên tiếp khiến núi rừng rung chuyển, đất đá tung mù trời. Có những quả đồi sau nhiều đợt oanh tạc gần như không còn nhận ra hình dạng ban đầu. Đơn vị của ông nhiều lần phải cơ động, bám trụ trong điều kiện vô cùng gian khổ.
Không chỉ có bom đạn từ trên không, quân địch còn sử dụng trực thăng đổ quân với số lượng lớn, có cả lực lượng lính đánh thuê Thái Lan nhằm đánh chiếm các vị trí trọng yếu. Mỗi lần như vậy, quân tình nguyện Việt Nam cùng bộ đội Lào lại tổ chức phản công quyết liệt, giành giật từng mét đất.
Ông trầm ngâm kể:
"Đánh xong trận nào cũng có người không trở về."
Đó là điều khiến ông day dứt nhất sau hơn nửa thế kỷ.
Nhiều đồng đội của ông mãi mãi nằm lại trên đất nước Lào khi tuổi đời còn rất trẻ. Có người chưa kịp lập gia đình. Có người chưa một lần được trở về thăm quê. Những nấm mộ giữa núi rừng Xiêng Khoảng trở thành minh chứng cho tinh thần quốc tế cao cả của những người lính Việt Nam.
Chính bản thân ông cũng bị thương nặng trong một trận đánh tại Cánh đồng Chum. Đồng đội đã dùng chiếc võng dù để đưa ông xuống núi rồi chuyển về tuyến sau điều trị. Ông may mắn được trở về, nhưng nhiều người cùng chiến đấu năm ấy đã gửi lại tuổi xuân nơi đất bạn.
Mỗi lần nhớ về những đồng đội đã hy sinh, ông không bao giờ nói nhiều về nỗi đau của riêng mình. Điều ông luôn nhắc đi nhắc lại là sự cống hiến thầm lặng của hàng vạn quân tình nguyện Việt Nam.
Ông xúc động chia sẻ:
"Nhiều người chỉ biết chiến thắng, nhưng để có được hòa bình hôm nay, rất nhiều chiến sĩ tình nguyện Việt Nam đã nằm lại trên đất Lào. Họ hy sinh để nhân dân nước bạn được sống trong độc lập, tự do."
Theo ông, đó là một trang sử rất đẹp của dân tộc Việt Nam.
Những người lính năm ấy không sang đất bạn để mưu cầu lợi ích cho riêng mình. Họ mang theo tinh thần "giúp bạn là tự giúp mình", cùng chiến đấu vì khát vọng hòa bình của hai dân tộc anh em. Máu của người lính Việt đã hòa vào đất Lào, trở thành biểu tượng của tình đoàn kết thủy chung giữa hai quốc gia.
Giờ đây, khi mái tóc đã bạc trắng, mỗi lần nghe nhắc đến Xiêng Khoảng hay Cánh đồng Chum, trong ông vẫn hiện lên hình ảnh những đồng đội năm xưa cùng hành quân dưới mưa bom, cùng chia nhau từng nắm cơm, từng bi đông nước và cùng bước vào trận đánh mà không ai biết mình có còn được trở về hay không.
Ông luôn mong thế hệ trẻ hôm nay hiểu rằng, tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Lào không chỉ được viết bằng những văn kiện hay những cái bắt tay ngoại giao, mà trước hết được xây đắp bằng máu, bằng sự hy sinh và lòng quả cảm của biết bao người lính tình nguyện.
Đối với ông Nguyễn Bá Ân, ký ức về đất nước Lào sẽ mãi là một phần không thể tách rời của cuộc đời người lính. Đó là nơi ông đã để lại tuổi thanh xuân, nơi nhiều đồng đội của ông đã nằm lại mãi mãi, và cũng là nơi minh chứng rõ nhất cho tinh thần quốc tế trong sáng của Bộ đội Cụ Hồ.
"Chúng tôi may mắn được trở về. Còn nhiều đồng đội vẫn nằm lại trên đất bạn. Mong rằng các thế hệ sau sẽ luôn trân trọng tình hữu nghị Việt Nam – Lào và không bao giờ quên sự hy sinh của những người lính tình nguyện." – đó cũng là lời nhắn gửi chân thành nhất của người cựu chiến binh Nguyễn Bá Ân sau gần sáu thập kỷ nhìn lại chiến tranh.
