Những trang nhật ký thấm đẫm khát vọng cống hiến
Hơn nửa thế kỷ qua, liệt sĩ Trần Minh Tiến vẫn được thờ trong nhà người yêu của mình là bà Lưu Liên. Anh đã được chồng và các con của người bạn gái năm xưa chấp nhận như một “thành viên” trong gia đình: Có bàn thờ riêng để mọi người cùng thắp hương tưởng nhớ và “xin ý kiến” khi có công việc đại sự… Năm 2008, qua sự giúp đỡ của bạn bè, đồng đội liệt sĩ Trần Minh Tiến, gia đình bà Lưu Liên đã tìm thấy hài cốt và đưa anh về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 (ở Đông Hà, Quảng Trị).
Hơn 50 năm qua, những kỷ vật gắn với liệt sĩ Trần Minh Tiến vẫn được gia đình bà Lưu Liên trân trọng lưu giữ. Năm 2006, nhật ký của anh đã được xuất bản với tên gọi “Trở về trong giấc mơ”.
Cuốn sách được Đại tá, nhà văn Đặng Vương Hưng biên soạn và giới thiệu từ những trang sổ tay nhật ký của anh. Nhật ký của Trần Minh Tiến bắt đầu từ ngày 21-11-1966 và khép lại vào ngày 14-3-1968. Đó là khoảng thời gian đơn vị anh làm nhiệm vụ huấn luyện tại Vĩnh Yên, Tam Đảo. Thông qua những trang nhật ký, người chiến sĩ trẻ đã ghi lại những tháng ngày tập luyện gian nan, vất vả để chuẩn bị cho cuộc hành quân vượt Trường Sơn vào miền Nam chiến đấu. Cuốn sổ nhật ký nhỏ đã trở thành một người bạn tâm tình, là nơi để người lính trẻ bộc bạch những tâm tư, tình cảm sâu kín nhất của lòng mình.
Đó là những tháng ngày luyện tập vô cùng vất vả: "Hôm qua, đi 11 giờ liên tục thì đến bến đò Phan Lương. Đây là nơi giáp ranh ba tỉnh nên có phương án giả định "địch" đổ bộ trực thăng xuống. Đơn vị lại đặt ba lô tổ chức đánh suốt đêm... Đánh xong, tiếp tục chơi một vố đeo ba lô vận động 23km xuống phía cầu Bâm để đánh "địch" tiếp viện từ Vĩnh Phúc lên" (ngày 4-12-1966), "Đánh xong trận phục kích giả tưởng, người mình trở nên tàn tệ quá. Áo quần lem luốc bùn lầy, súng đầy bụi đất, giày thì một chiếc còn, một chiếc mất, mặt mũi hốc hác tái ngắt, đôi mắt cứng đờ, râu ria tua tủa trông thật gớm" (ngày 6-12-1966)... Chính sự tôi luyện đó đã góp phần chi viện cho chiến trường miền Nam những chiến sĩ ưu tú nhất.
Nhật ký cũng là nơi thể hiện tiếng lòng, trách nhiệm với Tổ quốc của người chiến sĩ trẻ Trần Minh Tiến: "Mình thấy tự hào vì đang sống trong một chế độ tươi đẹp, đang góp sức mình xây dựng niềm tự hào dân tộc. Được Đảng dìu dắt từ một đứa trẻ sinh ra trong xã hội nô lệ, trong một gia đình nghèo khổ bình thường mang đầy chất tư hữu. Mình đã trưởng thành rất nhiều, sau 4 năm rèn luyện và trở thành "thép đã tôi". Và anh đã cao hứng viết nên những vần thơ như lời "tuyên thệ": "Khi máu của Tổ quốc còn chảy/ Thì đôi lứa mình chưa có hạnh phúc/ Không thể sống xa hoa cùng bom đạn/ Dù có lỡ hẹn tình năm trước/ Thì ta sẽ được cả đất nước/ Hành quân xa vang vọng lời ca/ Nhắc lòng ta trận tuyến xông pha...".
Bà Lưu Liên từng chia sẻ, khi cho xuất bản những tư liệu về liệt sĩ Trần Minh Tiến, bà đã suy nghĩ rất nhiều. Nhưng rồi bà nhận ra, đó là những tài sản vô giá, rất có ích cho đời sau nên cần phải được lưu giữ và lan tỏa. Được xuất bản lần đầu năm 2005, do NXB Hội Nhà văn ấn hành, “Trở về trong giấc mơ” đã được NXB Công an nhân dân tái bản lần đầu năm 2010 và vừa được NXB Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản lần thứ hai (tháng 6-2024). Gần 20 năm qua, “Trở về trong giấc mơ” đã được nhiều thế hệ bạn đọc đón nhận, không chỉ bởi nội dung trung thực của thể loại nhật ký thời chiến mà còn cảm động bởi mối tình đặc biệt của đôi trai tài gái sắc.
