Những vị tướng trong đội hình Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (1)

Đại tướng Hoàng Văn Thái tên thật là Hoàng Văn Xiêm, quê thị trấn Tiền Hải, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay là xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên). Nhà nghèo nhưng ông nổi tiếng thông minh, ham học từ nhỏ. Năm 15 tuổi, chứng kiến cuộc nổi dậy của nhân dân Tiền Hải hưởng ứng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, ông bắt đầu chịu ảnh hưởng, tìm hiểu và gia nhập tổ chức cách mạng. Ông hoạt động trong phong trào Mặt trận bình dân, tổ chức các hội Tương tế, Ái hữu, tham gia chống thuế, chống bắt phu, bắt lính; tuyên truyền và tổ chức xây dựng cơ sở cách mạng trong nhân dân.

Năm 1940 sau khi được địch thả vì không chứng cứ, ông hoạt động bí mật ở căn cứ Lạng Giang, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Ninh), tham gia xây dựng và làm Đội trưởng Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn. Tháng 9 năm 1941 ông được cử đi học quân sự tại trường Liễu Châu - Trung Quốc. Đến tháng 10 năm 1944 ông về nước. Khi Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập, ông được phân công phụ trách công tác tình báo và tác chiến. Tháng 6 năm 1945, ông đảm nhiệm chức vụ Hiệu trưởng Trường Quân chính kháng Nhật, phụ trách công tác đào tạo cán bộ quân sự cho quân đội và đến tháng 9 năm 1945, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ định làm Tổng Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu.

Năm 1948, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Trong kháng chiến chống Pháp, trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu, tướng Hoàng Văn Thái đã tham gia vào công tác tham mưu nhằm bảo đảm chiến thắng cho nhiều chiến dịch quan trọng, tiêu biểu là chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau khi miền Bắc hoàn toàn giải phóng, ông đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng quân đội chính quy. Năm 1958 ông là Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục Thể thao Nhà nước.

Năm 1959, ông được phong hàm Trung tướng.

Trong các năm từ 1961 - 1963 ông được cử đi học tại Học viện Quân sự Cấp cao Bắc Kinh (Trung Quốc).

Khi Mĩ trực tiếp đưa quân vào miền Nam, ông được Đảng và Quân đội tín nhiệm giao nhiệm vụ trấn giữ vùng giới tuyến quan trọng là khu V. Tháng 8 năm 1966 ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu V. Khi chiến tranh leo thang, ông được cử vào miền Nam, giữ chức Phó Bí thư Trung ương Cục, Phó Bí thư Quân ủy miền, kiêm Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam. Trong thời kì này, ông là tư lệnh của nhiều chiến dịch lớn như chiến dịch Lộc Ninh, chiến dịch Tây Ninh, sự kiện Tết Mậu Thân 1968, chiến dịch Xuân hè 1972...

Năm 1974 ông được phong quân hàm Thượng tướng.

Sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, ông đảm nhiệm vai trò Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Năm 1980 ông được phong quân hàm Đại tướng.

Năm 1986 Đại tướng Hoàng Văn Thái qua đời vì tuổi cao sức yếu.

Với những cống hiến lớn lao cho cách mạng và Quân đội, Đại tướng Hoàng Văn Thái đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội tặng thưởng nhiều huân, huy chương cao quý như Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh... Ông được ca ngợi là một trong bốn vị tướng giỏi nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam sau Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Hiện tên ông được đặt cho một con đường tại thành phố Hà Nội.