ĐỒNG VĂN BẰNG: NGƯỜI THANH NIÊN ĐÃ KHÔNG KỊP THẤY NGÀY ĐỘC LẬP

Đồng Văn Bằng là một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho tổ chức cách mạng trên quê hương Bắc Kạn, nhưng ông lại không kịp sống đến ngày đất nước giành được độc lập.

Sinh năm 1922 tại Nà Pán, Ngân Sơn, tên thật là Đồng Văn Hàm, bí danh Thành Tâm, ông tham gia cách mạng từ năm 1942. Sau một lớp huấn luyện tại Tam Kim, Nguyên Bình, ông trở về tiếp tục hoạt động ở vùng Ngân Sơn. Đêm 22/9/1943, tại Coỏng Tát, ông được kết nạp vào Đảng và trở thành một trong ba đảng viên đầu tiên của Chi bộ Chí Kiên.

Chỉ ít lâu sau, tháng 10/1943, ông được giao làm Chủ nhiệm Ban Chấp hành Việt Minh tổng Chí Kiên; đến tháng 1/1944, ông tiếp tục giữ vai trò Chủ nhiệm Tỉnh bộ Việt Minh Bắc Kạn. Khi ấy, phong trào cách mạng đang phát triển nhưng cũng bước vào thời kỳ địch khủng bố gắt gao. Đối với những cán bộ hoạt động bí mật, mỗi chuyến đi công tác đều có thể là chuyến đi cuối cùng.

Tháng 3/1944, Đồng Văn Bằng cùng Dương Mạc Thạch đến Quan Làng, xã Bằng Đức làm việc thì bị địch bao vây do có kẻ phản bội chỉ điểm. Hai người cùng cơ sở tìm cách thoát khỏi vòng vây. Đồng Văn Bằng vượt qua suối, lên chân núi Phja Bả, nhưng khi vừa lên khỏi nương ngô thì trúng đạn và hy sinh. Ông mới 22 tuổi.

Cái chết của Đồng Văn Bằng là một tổn thất lớn đối với phong trào cách mạng Bắc Kạn lúc ấy. Nhưng điều đáng nhớ là tên ông không biến mất cùng năm tháng. Bí danh Thành Tâm của ông từng được dùng đặt tên cho xã Thượng Ân trong một thời gian để tưởng nhớ người cán bộ cách mạng trẻ tuổi. Năm 1958, Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Đồng Văn Bằng.

Ông ra đi khi cách mạng mới bắt đầu lớn mạnh, không kịp nhìn thấy lá cờ đỏ tung bay trên quảng trường, nhưng chính những người như Đồng Văn Bằng đã góp phần chuẩn bị mảnh đất để ngày độc lập có thể đến với Bắc Kạn.