NIỀM VUI KHÔNG TRỌN VẸN

Ngày Sài Gòn giải phóng, niềm vui như trào dâng khắp nơi. Tôi nhìn thấy những nụ cười rạng rỡ, những giọt nước mắt hạnh phúc, những cái ôm siết chặt giữa người dân và người lính giải phóng. Thành phố như vỡ òa sau bao năm căng thẳng. Nhưng giữa biển vui ấy, trong lòng người lính như tôi lại có một khoảng trống không bao giờ lấp đầy được – một niềm vui không trọn vẹn.

Tôi mừng vì đất nước thống nhất, vì máu xương đổ xuống không vô nghĩa, nhưng tôi đau đến thắt lòng khi nhớ về những đồng đội đã nằm xuống trước ngày này. Có những người chỉ cách chiến thắng một vài giờ đồng hồ nhưng không kịp nhìn thấy lá cờ tung bay. Có những người hy sinh ở một góc rừng xa xăm, thân xác không tìm thấy. Có những người chỉ còn là dòng tên trên bia tưởng niệm, nhưng trong lòng chúng tôi, họ vẫn là những khuôn mặt, những giọng nói, những con người thật.

Ngày ấy, trong tiếng reo vui của nhân dân, tôi bỗng nghe như có tiếng bước chân ai đó vội vã chạy theo sau lưng mình – đó là bước chân tưởng tượng của những đồng đội đã khuất, như muốn cùng chúng tôi bước vào ngày chiến thắng mà họ hằng mong đợi. Tôi nhìn đội hình của đơn vị mà thấy trống hụt: chỗ này lẽ ra phải có anh Lâm với nụ cười hiền, chỗ kia lẽ ra phải có anh Dũng luôn nói chuyện vui để động viên anh em. Nhưng họ đã nằm lại bên những chiến trường rực lửa. Chúng tôi vui, nhưng trong niềm vui ấy luôn có nỗi nghẹn ngào.

Tôi còn nhớ rõ buổi tối sau ngày giải phóng, khi không khí hân hoan đã lắng bớt, mỗi người lính chúng tôi ngồi một góc, nhìn nhau mà không nói nên lời. Có anh bật khóc. Không phải khóc vì vui, mà khóc vì nhớ bạn. Có người chỉ lặng im, tay siết chặt khẩu súng, như thể vẫn chưa quen với cảm giác “không còn phải chiến đấu nữa”. Và cũng có người nhìn về phía xa, nơi có những nghĩa trang, có những cánh rừng từng đỏ lửa, như gửi đến đó lời tri ân lặng lẽ.

Niềm vui không trọn vẹn ấy cũng đến từ những mất mát khác của chiến tranh. Nhiều người lính trở về nhưng mang theo thương tật, vết thương trong cơ thể và cả vết thương trong tâm hồn. Có người trở về nhưng gia đình không còn nguyên vẹn, có cha mẹ đã mất mà không kịp gặp lần cuối. Có người trở về quê hương mà bối rối, bởi đã xa nhà quá lâu, cuộc sống đổi thay, còn mình thì đã khác xưa.

Nhưng dù niềm vui không trọn vẹn, chúng tôi vẫn hiểu rằng đó là cái giá của độc lập, là hy sinh thiêng liêng mà lịch sử không bao giờ được quên. Chính vì thế, khi nhìn thấy nụ cười của những đứa trẻ Sài Gòn chạy tung tăng giữa đường phố yên bình, tôi cảm thấy lòng mình dịu lại. Tôi biết rằng đồng đội tôi, dù không còn, nhưng nếu nhìn thấy cảnh này, chắc chắn họ cũng sẽ mỉm cười. Bởi điều họ chiến đấu, điều họ đánh đổi cả mạng sống – chính là tương lai hôm nay.

Và thế là tôi học cách chấp nhận niềm vui không trọn vẹn ấy, như một phần tự nhiên của cuộc đời người lính. Vui vì đất nước được hòa bình. Buồn vì những người mãi mãi dừng lại ở chiến tranh. Niềm vui ấy có nước mắt, nhưng cũng vì thế mà càng thêm sâu sắc và đáng quý.