Nơ Trang Lơng (1870 – 1935) – Ngọn cờ đầu chống Pháp của đại ngàn Nam Tây Nguyên
Thủ lĩnh vĩ đại của đồng bào dân tộc M'Nông, người khởi xướng và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang kéo dài gần một phần tư thế kỷ (1912 – 1935) chống lại ách thống trị của thực dân Pháp tại vùng Đắk Lắk – Đắk Nông ngày nay.
Trước khi Đảng Cộng sản ra đời, tù trưởng Nơ Trang Lơng đã là một huyền thoại bất khuất của cao nguyên M'Nông. Khi thực dân Pháp tiến quân lên Tây Nguyên, thực hiện chính sách cướp đất, bắt phu và thu thuế tàn bạo, ông đã tập hợp các bộ tộc Kinh, Ê Đê, S'Tiêng... cùng chung một lời thề giữ rẫy, giữ làng.
Chiến công lừng lẫy nhất của ông là trận tiêu diệt phái đoàn Henri Maître (vị sĩ quan, nhà thám hiểm Pháp khét tiếng) vào năm 1914 tại Bu Nơr. Bằng chiến thuật dụ địch vào sâu trong rừng rậm rồi dùng cung tên tẩm độc, bẫy chông và những hòn đá tảng lao từ đỉnh núi, nghĩa quân của Nơ Trang Lơng đã xóa sổ toàn bộ lực lượng chỉ huy Pháp, giải phóng một vùng đất rộng lớn.
Cuộc khởi nghĩa Nơ Trang Lơng là phong trào chống Pháp có quy mô lớn nhất, thời gian dài nhất trên địa bàn Tây Nguyên đầu thế kỷ XX. Dù cuối cùng ông bị kẻ thù sát hại do sự phản bội, nhưng tinh thần quả cảm của Nơ Trang Lơng đã trở thành ngọn đuốc mồi, khơi dậy lòng yêu nước tự do cho các thế hệ con cháu Tây Nguyên sau này đứng lên theo Đảng.
