Nồi Cháo Bên Bờ Kênh

Những năm cuối thập niên 1960, vùng đồng bằng sông Cửu Long chìm trong khói lửa chiến tranh. Ban ngày, ruộng đồng vẫn cấy gặt. Ban đêm, nhiều cuộc càn quét diễn ra khắp xóm làng. Bà Nguyễn Thị Bảy sống trong căn nhà lá nhỏ bên con kênh hẹp ở Cai Lậy. Chồng mất sớm, bà một mình nuôi ba con nhỏ bằng nghề làm ruộng và chèo ghe bán rau. Nhìn thấy bộ đội và cán bộ hoạt động bí mật thiếu thốn, nhiều người bị thương, bà thương lắm. Nhưng giúp đỡ khi ấy là vô cùng nguy hiểm. Thế rồi mỗi tối, sau khi ru con ngủ, bà lại nhóm bếp nấu một nồi cháo lớn. Khi thì cháo gạo với rau tập tàng, khi có cá đồng thì bỏ thêm vài lát cá. Nồi cháo nóng được bà đậy kín, đặt lên chiếc xuồng ba lá. Bà chèo xuồng ra mé kênh, nơi có bụi dừa nước um tùm. Đó là điểm hẹn quen thuộc. Có lần, một chiến sĩ trẻ bị sốt nặng, ăn không nổi cơm. Bà múc cháo thổi nguội rồi nói nhỏ: “Ráng ăn vài muỗng nghen con, khỏe rồi còn đánh giặc.” Nghe tiếng “con” mộc mạc ấy, chàng trai rưng rưng nước mắt. Có đêm đang chèo xuồng thì nghe tiếng xuồng máy tuần tra từ xa. Bà lập tức kéo xuồng vào đám lục bình, úp nón lá che nồi cháo, ngồi im như người đi hái rau khuya. Khi yên tiếng động cơ, bà lại tiếp tục chèo đi như chưa có chuyện gì xảy ra. Suốt nhiều năm, không ai nhớ bà đã nấu bao nhiêu nồi cháo, nuôi bao nhiêu người. Bà chỉ nói: “Mấy chú ngoài đó vì nước vì dân, mình có gì giúp nấy.” Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, nhiều người lính trở lại tìm bà. Có người mang theo gói đường, có người đem tấm khăn mới, nhưng bà đều cười xua tay: “Thấy đất nước hòa bình là quà lớn nhất rồi.” Nay tuổi đã cao, bà vẫn giữ chiếc nồi nhôm cũ móp méo năm xưa. Với bà, đó không chỉ là cái nồi nấu cháo, mà là chứng nhân của tình quân dân trong những năm tháng thời hoa lửa nơi miền Nam yêu dấu.