Nơi Đất Trời Ghi Dấu Tuổi 20: Câu Chuyện 10 Đóa Hoa Bất Tử Tại Ngã Ba Đồng Lộc

NƠI ĐẤT TRỜI GHI DẤU TUỔI 20: CÂU CHUYỆN 10 ĐÓA HOA BẤT TỬ TẠI NGÃ BA ĐỒNG LỘC

"Đá có thể mòn, sông có thể cạn, nhưng ký ức về mười cô gái tuổi mười tám, đôi mươi san lấp hố bom mở đường cho xe ra tiền tuyến sẽ sống mãi cùng sông núi Việt Nam.Có những tuổi trẻ không bao giờ già đi cùng năm tháng, có những con người đã hóa thân thành sông núi..."

Trong kháng chiến chống Mỹ, đường Trường Sơn qua Hà Tĩnh phải vượt hơn 50km đồng bằng trống trải, đến ngã ba Bãi Vọt tách thành hai hướng: đường số 1 ven biển luôn trong tầm kiểm soát của địch và đường 15 qua Ngã ba Đồng Lộc lên miền Tây Quảng Bình. Vì vậy, Đồng Lộc trở thành yết hầu nối hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Nằm trong thung lũng hẹp khoảng 50ha, hai bên đồi núi trọc, giữa là con đường độc đạo, nơi đây từng hứng chịu bom đạn ác liệt, mỗi mét vuông đất phải gánh tới ba quả bom tấn. Đồng Lộc được mệnh danh là “tọa độ chết” của chiến tranh chống Mỹ.

Chỉ tính riêng 240 ngày đêm từ tháng 3 đến tháng 10/1968, không quân địch đã trút xuống đây 48.600 quả bom các loại. Để giữ vững huyết mạch giao thông, quân, dân ta cũng huy động tối đa mọi nguồn lực bảo vệ Ngã ba Đồng Lộc, lúc cao điểm ở nơi này có tới 1,6 vạn người, chủ yếu là bộ đội pháo binh và lực lượng thanh niên xung phong phá bom, mở đường.

Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55 Hà Tĩnh làm việc thường trực tại Ngã ba Đồng Lộc. Trưa ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái trẻ, do Võ Thị Tần, 24 tuổi, làm Tiểu đội trưởng được lệnh san lấp hố bom ở khu vực địch vừa thả bom để nhanh chóng thông đường.

Nhận nhiệm vụ xong, các cô đến hiện trường gấp rút triển khai công việc với niềm vui được gửi gắm trên từng chiếc xe đi qua. Họ làm việc không ngơi tay, vừa cười, vừa nói và đã ba lần các cô bị vùi lấp, nhưng đều rũ đất đá đứng dậy tiếp tục làm việc.

Đến 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống. Một quả bom rơi trúng vào đội hình 10 cô gái. Một, hai phút, rồi năm phút trôi qua. Mặt đất mù mịt. Cả trận địa lặng đi rồi tiếng khóc vỡ òa. Các cô đã ngã xuống khi tuổi còn quá trẻ.

Sau hơn hai tiếng đồng hồ, đồng đội đã đào đất tìm được xác chín người, đặt lên 9 cái cáng xếp hàng ngang, chỉ riêng Hồ Thị Cúc là vẫn chưa tìm được. Cả mặt trận quyết tâm phải tìm bằng được Cúc rồi mới tổ chức an táng cho các cô, bởi mười cô gái đã cùng chiến đấu bên nhau, gắn bó thân thiết với nhau như chị em một nhà. Nhưng 2 tiếng, 3 tiếng... và đến hết ngày hôm đó, đồng đội vẫn chưa tìm được Cúc.

Ba ngày sau, đồng đội tìm thấy thi thể chị nằm sâu trong lòng đất đá, đầu vẫn đội nón, vai vác cái cuốc, các đầu ngón tay đều thâm tím. Mọi người bảo rằng chị đã cố gắng bới đất nhưng hầm sâu quá... Cuối cùng thì các chị cũng lại được quây quần cùng nhau dưới lòng đất mẹ. Khu mộ của các chị đặt dưới một ngọn đồi thoai thoải, cách tượng đài chiến thắng 200 mét.

10 cô gái trẻ đã anh dũng hy sinh cùng một giờ, một ngày. Không một ai kịp để lại lời nhắn gửi, không một ai kịp ngắm nhìn ngày đất nước trọn niềm vui thống nhất.

"Bài thơ 'Cúc ơi!' của nhà thơ Yến Thanh ra đời ngay trên chiến trường năm ấy đã đi vào lịch sử như một lời gọi đò xé lòng:"

"Cúc ơi! Em ở đâu?"

Về đi Cúc ơi, đồng đội đang đợi...

Đất sâu lạnh lắm Cúc ơi!

Thắp hương khấn em, nghẹn ngào lệ rơi..."

10 đóa hoa ấy vừa độ mười tám, đôi mươi - cái tuổi đẹp nhất của tuổi trẻ, của đời người đã mãi mãi ra đi, mang trong tim bao nhiệt huyết, bao khát vọng và ước mơ, hoài bão của tuổi trẻ. Mười đóa hoa ấy đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, để hoá thân vào hồn thiêng sông núi, minh chứng cho khát vọng hòa bình, lòng quả cảm của tuổi trẻ Việt Nam.

Những chiến công của các chị đã đi vào lịch sử, trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tuổi trẻ Việt Nam. Máu của các chị đã góp phần tô thắm màu cờ của Tổ Quốc. Gần 60 năm đã trôi qua, mảnh đất Đồng Lộc năm xưa mang trên mình những hố bom, giờ đã đổi thay với những con đường bạt ngàn nắng gió, những đồng ruộng thơm mùi lúa, thẳng cánh cò bay. Nơi đây cũng đã trở thành địa chỉ chứa đựng những huyền thoại cao cả, linh thiêng. 10 cô gái thanh niên xung phong anh hùng, những cô gái bất tử bên dòng sông La đã hóa vào đất đá, tạo thành hoa lá dệt nên màu xanh hòa bình của dân tộc. Tên của các chị đã hóa thành tên chung: 10 Cô gái Ngã Ba Đồng Lộc, đại diện cho hàng trăm, hàng nghìn người từ mọi miền Tổ quốc đã hy sinh trên vùng đất này.

Những giọt máu của các chị đã thấm sâu vào đất mẹ, góp phần dựng lên biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Đứng trước nền hòa bình hôm nay, câu chuyện "thời hoa lửa" ở Đồng Lộc chính là lời nhắc nhở sâu sắc đối với thế hệ trẻ về giá trị của độc lập, tự do; đồng thời tiếp thêm động lực để sống trách nhiệm, cống hiến và xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh.

"Mười đóa hoa trinh liệt Ngã ba Đồng Lộc: Tuổi xuân gửi lại, đất nước nở hoa!"