Nơi không có bia mộ Chiến tranh Việt Nam

Ông Vũ Văn Khánh trở lại một khu rừng cũ sau hơn bốn mươi năm.

Không có bản đồ rõ ràng. Không có dấu mốc. Chỉ có trí nhớ.

“Chắc là chỗ này,” ông nói, nhưng giọng không chắc.

Ngày xưa, trong một trận đánh, một người đồng đội của ông đã ngã xuống ở đây. Không kịp chôn cất tử tế. Không có bia. Không có tên.

Chỉ có ký ức của những người còn sống.

Ông đi chậm, nhìn quanh. Cây đã lớn, rừng đã đổi khác. Không còn dấu vết nào của ngày xưa.

“Chiến tranh đi qua nhanh hơn rừng mọc lại,” ông nói.

Ông dừng lại ở một khoảng đất trống. Không có gì đặc biệt. Nhưng ông đứng rất lâu.

“Tao đến rồi,” ông nói khẽ.

Không có ai trả lời.

Nhưng ông vẫn nói tiếp, như thể người kia đang nghe.

Ông kể về những người còn sống, về những người đã mất, về những điều mà ngày đó chưa kịp nói.

“Lúc đó tụi mình trẻ quá,” ông nói. “Chưa kịp nghĩ nhiều.”

Gió thổi nhẹ qua tán cây.

Ông cúi xuống, nhặt một hòn đá nhỏ, đặt xuống đất.

“Không có bia,” ông nói. “Thì mình làm một dấu.”

Rồi ông đứng lên.

Ông biết, có thể mình đã đứng sai chỗ. Có thể người đồng đội nằm ở một nơi khác, cách đó vài mét, hoặc vài chục mét.

Nhưng điều đó không còn quan trọng nữa.

“Quan trọng là mình nhớ,” ông nói.

Ông quay đi, không ngoái lại.

Khu rừng trở lại im lặng.

Không có bia mộ.
Không có tên.
Nhưng có một người đã đến.

Và như vậy, nơi đó không còn hoàn toàn vô danh.