NƠI NGỌN GIÓ MĂNG ĐEN VẪN KỂ CHUYỆN NGƯỜI LÍNH

Kính thưa các đồng chí!
Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, đã có biết bao sự kiện, chiến công trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân và dân ta. Hôm nay, chúng tôi đã đến thăm hỏi và được Đại úy Lê Kim Đóa kể lại câu chuyện lịch sử về một trận đánh tại khu vực Măng Đen (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi), tuy chỉ là một trận đánh nhỏ lẻ trong chuỗi tháng năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước nhưng đã để lại dấu ấn sâu sắc trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

Những ký ức trận đánh Măng Đen – Bản hùng ca giữa đại ngàn Kon Tum như được tái hiện lại qua lời kể của Đại úy Lê Kim Đóa

“Chiến tranh đã đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, lòng tôi vẫn bồi hồi như vừa mới hôm qua. Khi ấy tôi còn là một chiến sĩ của Trung đoàn 108, người đã may mắn sống sót sau trận đánh Măng Đen – một trận chiến ác liệt mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm mồ hôi, máu và lòng quả cảm của biết bao đồng đội.

Đầu năm 1954, đơn vị chúng tôi nhận lệnh hành quân lên Bắc Kon Tum. Những ngày ấy, chiến trường Tây Nguyên khắc nghiệt vô cùng. Ban ngày, nắng đổ lửa trên những con đường đất đỏ; ban đêm, sương lạnh phủ kín núi rừng. Chúng tôi lặng lẽ băng qua những cánh rừng nguyên sinh, vượt suối, leo đèo, mang theo trên vai khẩu súng, ba lô cùng niềm tin sắt son rằng ngày độc lập của dân tộc đang đến rất gần.

Sau nhiều ngày hành quân, chúng tôi dừng chân dưới những cánh rừng thông Măng Đen. Từ vị trí ém quân, có thể nhìn thấy thấp thoáng những công sự kiên cố của địch. Qua phổ biến nhiệm vụ, chúng tôi được biết Măng Đen là một cứ điểm quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp ở Bắc Kon Tum. Muốn mở thông cánh cửa tiến công lên phía bắc, nhất định phải đánh chiếm được cứ điểm này.

Vào buổi chiều năm 1954, cả đơn vị tranh thủ kiểm tra lại súng đạn. Không khí rất yên tĩnh. Không ai nói nhiều, nhưng tôi biết ai cũng đang nghĩ về gia đình, về quê hương và cả những điều chưa kịp nói nếu chẳng may không trở về.

Đêm xuống rất nhanh. Màn sương dày đặc bao phủ cả cánh rừng. Chúng tôi lặng lẽ rời nơi trú quân, từng người nối nhau tiến về phía cứ điểm. Không một tiếng động lớn, chỉ có tiếng bước chân khe khẽ trên lớp lá thông và nhịp tim mỗi lúc một gấp gáp.

Đêm hôm ấy, tiếng nổ đầu tiên vang lên, phá tan sự tĩnh lặng của núi rừng. Ngay sau đó, hỏa lực từ hai phía đồng loạt bùng lên. Ánh chớp của thuốc súng xé toạc màn đêm. Những chiến sĩ công binh ôm bộc phá lao lên mở cửa mở. Người đầu tiên ngã xuống, người thứ hai lập tức thay thế, rồi người thứ ba tiếp tục tiến lên. Không ai chần chừ, bởi tất cả đều hiểu rằng nếu không phá được hàng rào, cả đơn vị sẽ bị chặn lại dưới làn đạn của địch.

Khi tiếng nổ lớn phá tung lớp hàng rào thép gai vang lên, tiểu đội trưởng hô to: "Xung phong!". Chúng tôi đồng loạt lao lên. Đạn đại liên từ các lô cốt quét sát mặt đất, đất đá bắn tung mù mịt. Tôi vừa chạy vừa bắn, vừa tìm chỗ ẩn nấp sau những mô đất và hố bom. Cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Từng đoạn chiến hào, từng ụ súng đều phải giành giật bằng lựu đạn, bộc phá và sự dũng cảm của những người lính.

Có lúc, tôi tưởng như mình không thể đứng dậy nổi vì mệt và vì sợ hãi. Nhưng nhìn thấy đồng đội vẫn kiên cường tiến lên, tôi lại tự nhủ không được phép lùi bước. Các anh em đồng đội của tôi dù bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Các anh chỉ nói một câu ngắn gọn: "Còn sống là còn chiến đấu." Câu nói ấy trở thành động lực để chúng tôi vượt qua những giờ phút cam go nhất.

Đến gần sáng, cục diện trận đánh dần thay đổi. Tiếng súng của các đơn vị bạn vang lên từ nhiều hướng khiến quân địch rối loạn. Chúng tôi chớp thời cơ, đồng loạt xung phong đánh chiếm các vị trí còn lại. Khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua rừng thông, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên cứ điểm Măng Đen. Giây phút ấy, mọi người ôm chầm lấy nhau trong niềm vui chiến thắng.

Nhưng chiến thắng ấy không trọn vẹn.

Quanh tôi còn nhiều đồng đội khác đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất này. Chúng tôi chôn cất các anh dưới những hàng thông, dùng những cành cây làm dấu mộ. Không có tiếng kèn truy điệu, chỉ có tiếng gió đại ngàn như lời tiễn biệt.

Sau trận đánh, đơn vị tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ mới. Riêng tôi, hình ảnh những người đồng đội đã hy sinh luôn theo suốt cuộc đời. Nhiều năm sau, khi đất nước thống nhất, tôi có dịp trở lại Măng Đen. Con đường đất đỏ ngày nào nay đã rộng mở. Rừng thông vẫn xanh, nhưng tiếng súng đã được thay bằng tiếng cười của du khách và tiếng trẻ em vui đùa.

Đứng trước khu di tích, tôi thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Tôi hiểu rằng thời gian có thể làm thay đổi cảnh vật, nhưng không thể xóa nhòa ký ức về những người lính đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Mỗi khi có người hỏi tôi điều gì đáng nhớ nhất trong cuộc đời người lính, tôi luôn trả lời rằng đó không phải là chiến thắng hay những tấm huân chương. Điều đáng nhớ nhất chính là tình đồng đội, là sự hy sinh thầm lặng của những người đã ngã xuống để đất nước có được hòa bình.

Hôm nay, mỗi khi bước dưới những tán thông Măng Đen, tôi vẫn nghe tiếng gió rì rào như lời nhắc nhở về một thời máu lửa. Và tôi tin rằng, chừng nào những câu chuyện ấy còn được kể lại, chừng đó những người đồng đội của tôi vẫn còn sống trong ký ức của dân tộc, như những cây thông xanh mãi giữa đại ngàn Tây Nguyên”.

Có những gia đình nhiều thế hệ tham gia cách mạng; có những người dân dù phải sống trong điều kiện thiếu thốn vẫn dành phần lương thực ít ỏi của mình để nuôi bộ đội. Chính sự gắn bó máu thịt giữa quân và dân đã tạo nên sức mạnh để quân ta đứng vững giữa đại ngàn.

Trong các trận chiến đấu, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường. Có những chiến sĩ bị thương vẫn không rời vị trí, tiếp tục chỉ huy đồng đội chiến đấu; có những tổ trinh sát nhiều ngày đêm bám địa bàn, vượt qua bom đạn để nắm chắc tình hình địch.

Mỗi thắng lợi dù lớn hay nhỏ trên chiến trường Măng Đen đều phải đánh đổi bằng sự hy sinh, gian khổ của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương.

Những trận đánh tại khu vực Măng Đen đã góp phần làm suy yếu hệ thống phòng thủ của địch trên địa bàn Kon Tum, tạo điều kiện thuận lợi để lực lượng cách mạng phát triển thế trận tiến công trên chiến trường Tây Nguyên.

Đặc biệt, những thắng lợi trên địa bàn này góp phần quan trọng vào quá trình chuẩn bị lực lượng, thế trận cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Tây Nguyên, mở màn cho sự sụp đổ nhanh chóng của chính quyền Sài Gòn, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Măng Đen không chỉ là một địa danh trên bản đồ, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước của quân và dân Tây Nguyên.

Ngày nay, Măng Đen đã khoác lên mình diện mạo mới. Những cánh rừng xanh, những con đường mới mở, cuộc sống của đồng bào ngày càng phát triển. Nhưng trong ký ức của các thế hệ đi trước, nơi đây vẫn là vùng đất ghi dấu những năm tháng chiến đấu gian khổ, nơi nhiều cán bộ, chiến sĩ đã cống hiến tuổi thanh xuân và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Câu chuyện về Măng Đen nhắc nhở thế hệ hôm nay phải luôn ghi nhớ công lao của các thế hệ cha anh, giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng; không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trách nhiệm trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Măng Đen mãi mãi là bản hùng ca của lòng yêu nước, của ý chí quyết tâm và niềm tin chiến thắng của quân và dân Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.