Nơi Tuổi Hai Mươi Hóa Thành Huyền Thoại - Nguyễn Thị Cúc
Nguyễn Thị Cúc (1949 – 1968) là một trong mười nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc trong Chiến tranh Việt Nam. Bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành biểu tượng về lòng quả cảm và sự cống hiến của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kháng chiến chống Mỹ.
Nguyễn Thị Cúc sinh tại vùng quê nghèo thuộc tỉnh Hà Tĩnh, gia nhập lực lượng thanh niên xung phong khi mới ngoài mười tám tuổi. Trong cao điểm chiến tranh phá hoại miền Bắc, bà cùng đồng đội làm nhiệm vụ san lấp hố bom, bảo đảm giao thông trên tuyến đường huyết mạch qua Ngã ba Đồng Lộc — một vị trí chiến lược nối liền hậu phương với tiền tuyến Trị-Thiên.
Ngày 24 tháng 7 năm 1968, trong lúc đang khẩn trương khơi thông đường sau trận bom dữ dội, Nguyễn Thị Cúc và chín nữ đồng đội bị bom Mỹ đánh trúng, tất cả hy sinh ở tuổi đời rất trẻ. Họ được nhân dân cả nước tôn vinh là “Mười cô gái Đồng Lộc”, biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng cho độc lập tự do của Tổ quốc.
Tên của Nguyễn Thị Cúc được khắc trên bia tưởng niệm tại khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh). Hàng năm, lễ tưởng niệm ngày 24 tháng 7 thu hút hàng vạn lượt người đến viếng, trở thành sự kiện tri ân các anh hùng liệt sĩ. Nhiều trường học, đường phố và chương trình giáo dục truyền thống trên cả nước mang tên bà và đồng đội, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm của thanh niên Việt Nam đối với quê hương, đất nước.


