NÔNG DÂN GẶT LÚA BAN ĐÊM
Câu chuyện về những mùa gặt diễn ra trong bóng tối, khi người nông dân phải “đánh giặc bằng liềm”, giành lại từng bông lúa trước bom đạn để nuôi quân, nuôi dân.
Nếu có một hình ảnh tiêu biểu cho hậu phương thời chiến, đó chính là cánh đồng gặt lúa trong đêm. Bà Nguyễn Thị Sâm là người đã trải qua nhiều mùa gặt như thế.
Chiến tranh phá hoại khiến ban ngày trở thành thời điểm nguy hiểm nhất. Máy bay Mỹ thường đánh vào ruộng lúa chín để phá nguồn lương thực. Vì vậy, gặt lúa ban ngày gần như không thể. Cả làng thống nhất: chỉ gặt ban đêm.
Mỗi đêm, khi trời vừa sập tối, bà Sâm cùng bà con mang liềm ra đồng. Không đèn, không đuốc, chỉ dựa vào ánh trăng mờ hoặc quen tay mà gặt. Lúa cắt xong được bó ngay, xếp gọn thành đống nhỏ, chờ chuyển đi. Mọi thao tác phải nhanh, gọn, không gây tiếng động lớn.
Gặt ban đêm rất vất vả. Không nhìn rõ gốc rạ, tay dễ bị cứa, chân dễ sụp xuống hố bom cũ. Có lần, bà Sâm trượt chân, ngã dúi dụi, liềm cắt vào tay, máu chảy nhiều. Nhưng bà chỉ buộc tạm bằng mảnh vải rồi tiếp tục gặt. “Dừng lại là mất lúa,” bà nói.
Nguy hiểm nhất là khi pháo sáng bắn lên giữa cánh đồng. Cả cánh đồng lập tức sáng trắng, mọi người phải nằm rạp xuống, ôm chặt bó lúa. Có lần, bom nổ không xa, sức ép làm lúa đổ rạp, nhiều bó bị cháy xém. Nhưng số còn lại được bà con thu gom ngay trong đêm.
Gặt xong chưa phải là hết việc. Lúa phải được chuyển ngay khỏi ruộng, tránh bị bom đánh tiếp. Bà Sâm cùng các chị em gánh lúa về làng, giấu vào hầm hoặc đống rơm ngụy trang. Có đêm, bà đi đi về về vài chuyến, vai sưng đỏ, chân rã rời.
Những mùa gặt ấy không chỉ là sản xuất, mà là một cuộc chạy đua với bom đạn. Nếu chậm một ngày, có thể mất trắng cả vụ. Nhưng nhờ sự kiên cường ấy, lúa vẫn được giữ, thóc vẫn được chuyển ra tiền tuyến.
Sau hòa bình, bà Sâm vẫn làm ruộng, nhưng gặt lúa dưới ánh nắng ban ngày. Mỗi lần nhìn cánh đồng vàng ươm, bà lại nhớ những mùa gặt trong bóng tối – nơi người nông dân đã lấy chính lao động của mình để bảo vệ sự sống của hậu phương và tiền tuyến.
