Nữ anh hùng Bùi Thị Cúc

Nữ anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc (tên thật là Trần Thị Lan), sinh năm 1930 tại làng Vân Mạc, xã Vân Du, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình nông dân nghèo. Từ nhỏ, chị đã hun đúc lòng yêu nước và sớm tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương, sau đó được kết nạp vào Đảng và trở thành cán bộ Hội phụ nữ.

Giai đoạn 1947-1950, thực dân Pháp chiếm đóng vùng nam Hưng Yên, lập nhiều đồn bốt, đặc biệt là bốt Cảnh Lâm do tên phản bội Nguyễn Doan Nhi cầm đầu. Huyện ủy Ân Thi đã cử Bùi Thị Cúc làm nhiệm vụ đặc biệt: thâm nhập vào hàng ngũ địch. Chị cải trang thành người buôn bán nhỏ, giả vờ là kẻ "cầu an", thoái hóa, bỏ nhiệm vụ để tìm cách tiếp cận và tạo niềm tin với tên sếp bốt, thu thập tin tức tình báo quan trọng.

Trong thời gian này, chị phải chịu đựng sự hiểu lầm, khinh bỉ của dân làng và gia đình khi cho rằng chị "đi theo địch". Dù đau xót, chị vẫn kiên cường nén nhục nhã, mưu trí hoạt động, cung cấp nhiều thông tin giúp ta đánh địch. Sự tận tụy của chị đã giúp quân ta nắm vững tình hình địch, tổ chức nhiều trận đánh hiệu quả.

Tháng 6/1951, do bị phản bội, chị Cúc bị địch bắt tại chợ Cảnh Lâm. Dù bị tra tấn dã man, chị vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo bất cứ thông tin gì. Địch đã hành hình chị vô cùng tàn bạo tại chợ Cảnh Lâm khi chị mới tròn 20 tuổi.

Sự hy sinh anh dũng của chị đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương và tặng sáu chữ vàng: "Sống anh dũng, chết vẻ vang". Năm 1953, Bác Hồ đã mời thân mẫu của chị sang Liên Xô gặp gỡ mẹ của Anh hùng liệt sĩ Zoya, vinh danh chị là "người con gái Việt Nam quang vinh". Năm 1995, liệt sĩ Bùi Thị Cúc được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành tấm gương sáng ngời về lòng tận trung với Đảng, hiếu với dân.