Nữ anh hùng Đặng Thùy Trâm và nhật ký ở chiến trường Đức Phổ

Năm 1967, bác sĩ Đặng Thùy Trâm vào chiến trường Quảng Ngãi và được phân công phụ trách một bệnh xá ở Đức Phổ. Bệnh xá nằm giữa vùng chiến sự, thường xuyên phải di chuyển để tránh những trận càn và bom phá. Ban ngày, Thùy Trâm điều trị cho thương binh, cấp cứu những người bị thương từ các trận đánh đưa về. Ban đêm, khi mọi người tạm nghỉ, cô thường lấy cuốn sổ ra viết. Những trang nhật ký không chỉ ghi lại những trận đánh mà còn ghi lại nỗi nhớ gia đình, sự mệt mỏi, tình yêu thương dành cho đồng đội và những giằng co trong tâm hồn một cô gái trẻ đang sống giữa chiến tranh.

Có những ngày cô viết về những thương binh vừa được đưa về, về những người đồng đội không còn trở lại. Có lúc cô tự hỏi mình liệu có đủ sức tiếp tục hay không, rồi lại tự nhắc mình phải đứng dậy vì phía trước còn những người đang cần được cứu chữa. Một trong những câu được biết đến nhiều nhất trong nhật ký của cô là: “Đời phải trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố.” Những dòng chữ ấy được viết trong hoàn cảnh một người bác sĩ trẻ phải chứng kiến sự hy sinh mỗi ngày. Tháng 6 năm 1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh khi đang trên đường từ cơ sở trở về bệnh xá. Hai người lính Mỹ tìm thấy cuốn nhật ký của cô sau khi cô hy sinh. Một người lính tên Frederic Whitehurst đã giữ lại cuốn nhật ký thay vì tiêu hủy nó. Sau chiến tranh, cuốn nhật ký được tìm cách đưa về Việt Nam và đến năm 2005 được xuất bản với tên Nhật ký Đặng Thùy Trâm. Những trang viết của một nữ bác sĩ trẻ từ chiến trường Quảng Ngãi vì thế đã trở thành một trong những tư liệu cá nhân nổi tiếng nhất còn lại từ cuộc chiến.