Nữ Anh hùng hai lần dựng đền thờ Bác Hồ và lời thề trong Đại hội 83 ngày
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Bay (tên thường gọi Ba Bay), sinh năm 1938, là người lãnh đạo trực tiếp trong cuộc chiến giành lại Chi khu Cái Nước, Cà Mau . Năm 1955, khi 16 tuổi, bà tham gia kháng chiến và đến năm 1969 giữ cương vị Phó Bí thư xã Hưng Mỹ .
Tháng 9/1969, tin Bác Hồ qua đời khiến cán bộ và nhân dân xã Hưng Mỹ chìm trong đau thương. Bà trực tiếp vận động người dân dựng đền thờ Bác ngay giữa vùng địch kiểm soát tại ngã ba Đầu Sấu . Chỉ trong 10 ngày, đền thờ Bác bằng cây được dựng lên, địch nhiều lần tổ chức tấn công nhằm đốt phá nhưng du kích địa phương liên tục đẩy lùi .
Tháng 10/1973, bà được tăng cường làm Bí thư xã Tân Hưng Đông. Tại đại hội ngày 3/10/1974, trước bàn thờ Bác, bà đọc di chúc của Người, tuyên bố đại hội chỉ khai mạc và khi nào giải phóng được Chi khu Cái Nước mới bế mạc . Bà thề nếu chiến thắng sẽ xây lại đền thờ Bác trên nền đất giặc đóng quân. Lời thề được ghi vào "sổ vàng lịch sử" bằng mực đỏ .
Với tinh thần tự lực, bà tự nguyện sưu tầm đạn dược từ các đồn địch và bom chưa nổ. "Tìm được trái đạn mà tim như rớt ra ngoài. Nếu nó nổ thì...", bà kể . Sau hơn 15 ngày đêm bao vây, địch phải tháo chạy. Đại hội kết thúc sau 83 ngày - một kỳ đại hội đặc biệt chưa từng có . Đúng lời hứa, ngày 5/1/1975, bà phát động xây dựng lại đền thờ Bác trên nền đồn giặc bằng bê tông kiên cố . Ngày 29/3/1975, Đền thờ khánh thành, hàng ngàn người dân đến dâng hương . Năm 1996, công trình được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh .
