Nữ biệt động giữa lòng Sài Gòn

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có những người phụ nữ đã biến mái tóc dài và tà áo bà ba thành biểu tượng của lòng yêu nước. Một trong những gương mặt tiêu biểu ấy là Nguyễn Thị Định — nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, linh hồn của phong trào “Đội quân tóc dài” Bến Tre. Sinh năm 1920 tại Bến Tre, bà tham gia cách mạng từ rất sớm. Khi Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, bà là một trong những cán bộ phụ trách phong trào phụ nữ, trực tiếp tổ chức vận chuyển vũ khí, nuôi giấu cán bộ. Bị địch bắt giam, tra khảo, bà vẫn giữ vững khí tiết. Sau Hiệp định Genève 1954, ở lại miền Nam hoạt động bí mật, bà tiếp tục xây dựng cơ sở cách mạng trong lòng địch. Năm 1960, phong trào Đồng khởi bùng nổ tại Bến Tre. Trong bối cảnh lực lượng còn non yếu, vũ khí thiếu thốn, bà đã đề xuất hình thức đấu tranh chính trị kết hợp vũ trang, huy động hàng nghìn phụ nữ tham gia biểu tình, bao vây đồn bốt, làm tan rã hệ thống kìm kẹp ở nông thôn. “Đội quân tóc dài” ra đời từ đó — những người mẹ, người chị tay không nhưng đầy bản lĩnh, đối mặt súng đạn bằng ý chí sắt đá. Dưới sự lãnh đạo của bà, phong trào lan rộng khắp miền Nam. Phụ nữ không chỉ đấu tranh chính trị mà còn làm giao liên, trinh sát, tải đạn, cứu thương. Hình ảnh những người phụ nữ Bến Tre quấn khăn rằn, đứng thành hàng trước họng súng, đã khiến kẻ thù nhiều lần lúng túng. Họ hiểu rằng mình không chỉ bảo vệ làng xóm, mà còn bảo vệ tương lai con cháu. Điều đặc biệt ở Nguyễn Thị Định là sự kết hợp hài hòa giữa mềm dẻo và kiên cường. Bà luôn nhắc cán bộ phải dựa vào dân, giữ gìn kỷ luật, không làm tổn hại đến uy tín cách mạng. Sau này, khi được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1974, bà vẫn giữ phong cách giản dị, gần gũi. Với bà, quân hàm không phải là vinh quang cá nhân, mà là sự ghi nhận cho hàng triệu phụ nữ đã âm thầm hy sinh. Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Nhà nước, trong đó có cương vị Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Nhưng mỗi khi nhắc đến “thời hoa lửa”, ánh mắt bà lại rưng rưng khi nhớ về những đồng đội đã ngã xuống trên mảnh đất dừa Bến Tre. Cuộc đời Nguyễn Thị Định là minh chứng cho chân lý: trong chiến tranh cứu nước, sức mạnh dân tộc không chỉ nằm ở súng đạn, mà còn ở lòng dân. Những người phụ nữ tưởng như yếu mềm đã trở thành thành lũy vững chắc của cách mạng. “Thời hoa lửa” của họ không ồn ào, không phô trương, nhưng rực cháy bằng niềm tin và khát vọng độc lập. Câu chuyện ấy, khi được kể lại hôm nay, không chỉ là ký ức chiến tranh, mà còn là bài học về ý chí, tổ chức và sức mạnh của tinh thần đoàn kết dân tộc.