Nữ biệt động Sài Gòn duy nhất còn sống sót trong chuyến xe chở anh hùng Lê Thị Riêng Tết 1968, mệnh danh "Tiểu long nữ"

Nữ biệt động Phùng Ngọc Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo gốc Hoa tại huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang). Năm lên 8 tuổi, bà theo gia đình lên Sài Gòn, sinh sống tại khu vực Chợ Lớn.

Năm 1961, Phùng Ngọc Anh được gia đình đưa sang Hồng Kông học tập. Dù vừa học vừa làm để trang trải cuộc sống, bà vẫn thường xuyên đọc báo, theo dõi tình hình chiến tranh và luôn hướng về quê hương. Khác với nhiều bạn bè lựa chọn cuộc sống ổn định, bà sớm nung nấu ý định trở về Sài Gòn tham gia kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1964, nghe tin mẹ lâm bệnh nặng, Phùng Ngọc Anh trở về Sài Gòn chăm sóc mẹ và tìm cách liên lạc với cách mạng. Thời điểm ấy, gia đình bà đang nuôi giấu một cán bộ cách mạng tên Tư Bình. Ban đầu, cả hai đều dè dặt, cảnh giác với nhau.

Trong một lần Tư Bình vắng nhà, Ngọc Anh phát hiện một xấp thư cảnh cáo những tên ác ôn, tay sai. Bà bí mật mang thư đến tận địa chỉ của từng đối tượng. Khi Tư Bình phát hiện số thư bị mất, bà thẳng thắn thừa nhận: “Tui ăn cắp đồ của anh nhưng tui không có làm bậy. Tui đi gửi cho họ rồi…”.

Từ đó, Tư Bình bắt đầu dìu dắt Ngọc Anh tham gia đơn vị vũ trang do đồng chí Phùng Sinh phụ trách. Bà làm nhiệm vụ giao liên, chuyển thư, trinh sát và tham gia xây dựng kế hoạch tiêu diệt những tên tay sai gây nhiều tội ác.

Sau hơn một năm hoạt động, đồng chí Phùng Sinh bị bệnh tim nặng và phải rút về tuyến sau điều trị. Phùng Ngọc Anh được giao thay thế làm chỉ huy đội biệt động người Hoa mang mật danh “Cánh Hoa”.

Đội gồm 8 nữ chiến sĩ, được trang bị một khẩu súng Colt của Mỹ cùng 50 viên đạn, chuyên trinh sát và tiêu diệt những tên ác ôn, sĩ quan, cố vấn Mỹ.

Hằng ngày, Ngọc Anh cùng Tiểu Yến, Thanh Hồng, Ngọc Mai… mang súng, lựu đạn, đi khắp các tuyến đường Sài Gòn tìm mục tiêu. Sau mỗi trận đánh, họ nhanh chóng rút vào những con hẻm nhỏ, thay đổi trang phục và trở lại hình ảnh những cô tiểu thương bình thường.

Trước dịp Quốc khánh năm 1967, Ngọc Anh và Tiểu Yến mang súng ra đường. Từ 14 giờ đến 23 giờ, hai người đã bắn hạ 5 lính Mỹ, khiến dư luận Sài Gòn xôn xao. Báo chí và quân đội Mỹ gọi những nữ biệt động bí ẩn này bằng nhiều biệt danh như “Tiểu Long Nữ”, “Rồng Xanh”, “Rồng Đỏ”.

Từ tháng 9/1967, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, nhiều lực lượng thám báo, mật vụ nước ngoài được đưa vào Sài Gòn để truy tìm cơ sở cách mạng. Phùng Ngọc Anh được giao nhiệm vụ tiêu diệt Đại tá Chung Tao, Đặc vụ trưởng Đài Loan, sống trên đường Huỳnh Mẫn Đạt, quận 5.

Sáng 19/9/1967, Ngọc Anh cùng Thanh Hồng đi xe Honda đến mai phục tại đầu hẻm. Hơn 13 giờ, Chung Tao được hai lính hộ vệ đưa về nhà. Ngọc Anh rút súng bắn từ phía sau khiến đối tượng ngã xuống, làm văng chiếc cặp tài liệu ra đường.

Khi Ngọc Anh lao đến lấy cặp tài liệu, Chung Tao bất ngờ vùng dậy, đá văng khẩu súng trên tay bà. Hai tên lính hộ vệ lập tức ập tới bắt giữ nữ biệt động.

Trong thời gian bị giam cầm, Phùng Ngọc Anh phải chịu nhiều hình thức tra tấn dã man. Có lần, địch nhúng hai tay bà vào một loại hóa chất để tìm dấu vết của những khẩu súng bà từng sử dụng trong các vụ tấn công lính Mỹ và tay sai khiến tay bà bị cháy xèo xèo, biến dạng.

Ngày 14/11/1968, Tòa án quân sự Sài Gòn đưa Phùng Ngọc Anh ra xét xử. Khi bị hỏi vì sao là người Hoa nhưng lại tham gia cách mạng, bà dõng dạc trả lời: “Tôi là người Hoa kiều nhưng sinh ra tại Việt Nam, ăn cơm gạo Việt Nam mà lớn lên. Nay đất nước Việt Nam bị Mỹ xâm lược, tôi có nghĩa vụ cùng nhân dân Việt Nam đứng lên chống Mỹ”.

Phùng Ngọc Anh được xếp vào nhóm tù chính trị đặc biệt cùng các đồng chí Trần Văn Kiểu - tức Chín Ka, và Lê Thị Riêng. Trong bối cảnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 diễn ra ác liệt tại Sài Gòn, địch đã tìm cách thủ tiêu những tù nhân cách mạng này.

Và đêm mùng 2 Tết Mậu Thân 1968, địch lên kế hoạch, dàn một kịch bản đánh nhau, rồi hàng chục khẩu súng trong tay cảnh sát từ xe phía sau nhả đạn để thủ tiêu 3 chiến sỹ cộng sản. Bà Ngọc Anh chính là người may mắn, được anh hùng Lê Thị Riêng che chở.

Theo lời kể của bà Ngọc ANh, bà bị trúng đạn ở đùi và ngất xỉu. Khi tỉnh dậy thấy bà Lê Thị Riêng nằm đè lên mình che đạn cho mình, bà chỉ kịp lấy chiếc kẹp tóc của bà Riêng để làm kỷ niệm và mang theo bên mình suốt cuộc đời về sau.

Khi đó quân lính lệnh cho các bác sĩ đến gom xác. Nghĩ là sẽ được cứu, Phùng Ngọc Anh yếu ớt cố cất tiếng: “Tôi còn sống”... Những tưởng sẽ được lực lượng hồng thập tự đối xử nhân đạo, không ngờ ngay sau đó, hai tên lính ngụy vội nhảy lên xe. Xe hú còi, nhằm hướng Bệnh viện Chợ Quán (nay là Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM).

“Đ.m, con này sống dai thiệt”, tên lính đập thẳng báng súng vào trán Phùng Ngọc Anh, chửi thề. Sau mỗi tiếng chửi thề là một lần báng súng đập xuống, lúc thì vào gần mắt, lúc thì giữa ngực cô. Cổng bệnh viện mở ra, hai tên lính nhảy xuống, tính mang cơ thể thoi thóp của Ngọc Anh đi vứt bỏ, nhưng các bác sĩ đã ngăn lại và tiến hành cấp cứu, chữa trị giữ lại mạng sống cho bà.

Sau đó, đến cuối năm 1969, bà bị kết án và đày ra Côn Đảo đến đầu năm 1974 được trao trả tù binh.

Chiến dịch tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Sau khi hy sinh trong chuyến xe định mệnh đêm mùng 2 Tết Mậu Thân 1968, thi thể của anh hùng Lê Thị Riêng và Trần Văn Kiểu được đưa về an táng tại hố chôn tập thể của nghĩa trang Đô Thành cũ, nay là công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM.

Những ngày qua, công cuộc tìm kiếm, quy tập các hài cốt liệt sĩ ở công viên này trở thành tâm điểm khiến dư luận quan tâm, hy vọng các anh linh liệt sĩ được tìm thấy và trở về với quê hương, gia đình...

Tính đến ngày 18/7, lực lượng tìm kiếm đã tìm kiếm được 100 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật. Trong đó, có một trường hợp xác nhận được danh tính là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên.

Kết quả xác minh ban đầu cho thấy liệt sĩ Quên thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, từng tham gia trận đánh cầu Chữ Y, khu vực quận 5 và 8 cũ, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

Mới đây, ngày 20/7, cơ quan chức năng đã tiếp nhận thêm thông tin về rãnh mộ mới có 190 hài cốt liệt sĩ từ một người dân. Ông là La Văn Hai, năm 1968 lúc đó ông 19 tuổi và đã chứng kiến tận mắt quá trình chôn các chiến sĩ bị hi sinh sau chiến dịch Mậu Thân lịch sử tại Nghĩa trang Đô Thành.

Theo lời kể, thời điểm Tết Mậu Thân 1968, do nhà ở gần chợ Hòa Hưng và thường xuyên đi qua Nghĩa trang Đô Thành, ông đã chứng kiến nhiều xe chở thi thể các chiến sĩ hy sinh đến khu vực này. Sau khi các rãnh mộ phía trong được lấp đầy, một rãnh mới rộng khoảng 4m được đào gần đường Lê Văn Duyệt, nay là đường Cách Mạng Tháng Tám, kéo dài về phía nhà xác của nghĩa trang.

Ông cho biết đầu rãnh mộ nằm từ khu vực cây cổ thụ ngoài rìa công viên trở vào bên trong. Thi thể các chiến sĩ được đưa xuống rãnh rồi xe ủi lấp lại. Dù hiện trường nặng mùi, ông vẫn đếm và nhớ có tổng cộng khoảng 190 thi thể. Ký ức này đến nay vẫn khiến ông ám ảnh.