Nữ chiến sĩ kiên cường của trung đội "Chim én" năm xưa.

Mỗi lần lật mở những trang sử vàng của vùng đất Bình Định, người ta lại không khỏi bồi hồi trước những cái tên đã hóa thành bất tử. Giữa máu lửa của cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, có một người con gái đã dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình cho sự nghiệp giải phóng quê hương khi mới vừa tròn mười sáu tuổi. Đó chính là Anh hùng liệt sĩ Phạm Thị Đào - nữ chiến sĩ kiên cường của trung đội “Chim én” năm xưa.

Sinh ra tại xã Hoài Thanh, huyện Hoài Nhơn, chị Phạm Thị Đào lớn lên trong cảnh quê hương bị giày xéo dưới gót giày viễn chinh. Chính lòng yêu nước và nỗi căm thù giặc sâu sắc đã thôi thúc người con gái nhỏ nhắn ấy dấn thân vào con đường cách mạng. Năm 1968, khi mới 14 tuổi, cái tuổi mà lẽ ra còn đang được cắp sách đến trường, chị đã chủ động xin gia nhập quân đội. Trong màu áo của trung đội “Chim én”, chị cùng đồng đội bám đất, bám dân, trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù qua nhiều trận đánh mưu trí.

Chiến công oanh liệt và cũng là chương cuối cùng đầy tự hào trong cuộc đời chị diễn ra vào ngày 7 tháng 2 năm 1970. Hôm đó, chị nhận trọng trách phải tiêu diệt một tên ác ôn khét tiếng, một kẻ đã gây ra biết bao tội ác và nợ máu với bà con địa phương. Một mình một súng, chị im lặng phục kích tại ngã ba Ngọc An, chờ đợi hướng xe của hắn đi từ Tam Quan về Hoài Thanh. Khi chiếc xe vừa sập bẫy dừng lại, chị Đào áp sát, nổ súng chuẩn xác hạ gục tên ác ôn ngay tại chỗ. Tiếng súng nổ vang cũng là lúc quân địch bủa vây từ khắp ngả. Trong cuộc chiến không cân sức ấy, chị bị trúng đạn, bị thương nặng và rơi vào tay giặc.

Kẻ thù hí hửng tưởng rằng có thể dùng đòn roi để khuất phục một cô gái trẻ. Chúng dùng những ngón đòn tra tấn dã man nhất, độc địa nhất để ép chị khai ra tổ chức. Thế nhưng, thể xác có thể chịu đớn đau, còn ý chí của người chiến sĩ cách mạng thì không gì lay chuyển nổi. Giữa căn phòng thẩm vấn sặc mùi máu, chị chỉ nhìn thẳng vào mặt lũ giặc và dõng dạc tuyên bố:

“Tao là con của nhân dân, tao giết chúng mày vì chúng mày đàn áp nhân dân”.

Lời khẳng định đanh thép ấy là cái tát thẳng vào mặt kẻ thù, biến những kẻ nắm quyền sinh tử trở thành những kẻ thảm hại và sợ hãi trước lòng yêu nước của một cô gái mười sáu tuổi. Bất lực trước tinh thần thép của chị, chúng đã hèn hạ đem chị đi xử bắn.

Chị Đào ngã xuống, nhưng cái chết của chị đã châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ dữ dội. Ngay trong đêm hôm đó, biến đau thương thành sức mạnh, hơn 1.800 đồng bào tại khu đồn Ngọc An đã đồng loạt đứng lên, nổi dậy đập tan đồn địch, giành lại quyền làm chủ.

Sự hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Phạm Thị Đào là minh chứng hùng hồn cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của thế hệ trẻ Việt Nam thời kỳ chống Mỹ. Chị ra đi khi tuổi đời còn quá xanh, nhưng ngọn lửa yêu nước mà chị để lại tại ngã ba Ngọc An năm ấy sẽ còn cháy mãi, nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình, độc lập.