NỤ CƯỜI GIỮA MÙA HÈ ĐỎ LỬA

Năm 1971, khi mới 17 tuổi, dù không thuộc diện bắt buộc phải ra trận, chàng trai Lê Xuân Chinh vẫn tình nguyện viết đơn nhập ngũ. Ông là con một trong gia đình và mồ côi cha từ nhỏ. Thế nhưng trước tiếng gọi của Tổ quốc, ông vẫn quyết tâm lên đường.

Tháng 6/1972, Lê Xuân Chinh được bổ sung vào Đại đội 18 Thông tin liên lạc, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B. Cùng đồng đội vượt sông Thạch Hãn, ông tiến vào Thành cổ Quảng Trị – nơi diễn ra một trong những trận chiến ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Nhiệm vụ của ông là dẫn đường, chuyển công văn và truyền mệnh lệnh từ chỉ huy đến các đơn vị đang chiến đấu. Mỗi chuyến đi là một lần đối mặt với hiểm nguy. Bom đạn liên tục trút xuống, nhưng người lính trẻ vẫn cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 15/8/1972, ông được Ban Chỉ huy Trung đoàn giao nhiệm vụ dẫn phóng viên chiến trường Đoàn Công Tính vào khu vực Thành cổ. Khi đến một chốt của quân ta ở phía Đông, gần bờ sông Thạch Hãn, họ gặp một nhóm chiến sĩ đang tranh thủ trò chuyện trong thời gian pháo địch chuyển làn.

Phóng viên Đoàn Công Tính đề nghị các chiến sĩ ngồi lại để chụp ảnh. Lê Xuân Chinh, khi ấy là người trẻ nhất trong nhóm, ngồi gần ống kính, trên tay cầm khẩu súng B40.

Giữa khói lửa chiến trường, những người lính trẻ đã nở nụ cười.

Đó không phải là nụ cười của sự chủ quan trước hiểm nguy. Đó là nụ cười của những người lính đang tin tưởng vào ngày chiến thắng. Với Lê Xuân Chinh, ông cũng mong rằng nếu bức ảnh được đăng báo, cha mẹ và người thân ở quê nhà có thể nhìn thấy mình và biết rằng người con của họ vẫn còn sống, vẫn đang chiến đấu.

Bức ảnh được chụp trong một khoảnh khắc rất ngắn nhưng đã trở thành hình ảnh mang tính biểu tượng về tinh thần lạc quan, niềm tin và ý chí của người lính Việt Nam trong chiến tranh.

Trận chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị kéo dài 81 ngày đêm, từ ngày 28/6 đến ngày 16/9/1972. Lê Xuân Chinh đã bám trụ tại chiến trường khoảng 70 ngày.

Chiều 5/9/1972, trên đường mang công văn từ Ban Chỉ huy Trung đoàn xuống Ái Tử, ông bị trúng pháo. Mảnh pháo găm vào sườn trái khiến ông bị thương nặng và được đồng đội đưa về Bệnh viện dã chiến 112 ở Quảng Bình.

Sau này, khi đơn vị rút ra Nông Cống, Thanh Hóa, ông mới được thủ trưởng cho xem bức ảnh đăng trên Báo Quân đội Nhân dân. Ông không ngờ rằng khoảnh khắc nở nụ cười giữa chiến trường năm ấy lại trở thành một hình ảnh được nhiều thế hệ biết đến.

Trong câu chuyện của mình, điều ông luôn nhớ nhất không phải là sự nổi tiếng của bức ảnh mà là những người đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường. Trong số những người cùng quê lên đường nhập ngũ năm ấy, không phải tất cả đều trở về.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, người lính năm xưa vẫn giữ nụ cười hiền hậu. Với ông, được sống sót trở về đã là một may mắn lớn. Ông luôn khiêm nhường cho rằng mình chỉ là một người may mắn được chứng kiến lịch sử và trở về từ chiến tranh.

Câu chuyện về Lê Xuân Chinh không chỉ kể về một bức ảnh nổi tiếng. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã đặt tuổi trẻ của mình giữa những năm tháng khốc liệt nhất của dân tộc; là câu chuyện về tình đồng đội, lòng yêu nước, niềm tin và sự hy sinh thầm lặng.

Ngày hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, nụ cười của người lính năm xưa vẫn nhắc nhở thế hệ trẻ rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân, máu và nước mắt của biết bao thế hệ cha anh.