NỤ CƯỜI TRƯỚC BẢN ÁN HAI MƯƠI NĂM

NỤ CƯỜI TRƯỚC BẢN ÁN HAI MƯƠI NĂM

Ngày 2 tháng 8 năm 1968.

Trong phòng xử án của chính quyền Sài Gòn, một cô gái trẻ mới 23 tuổi đứng trước vành móng ngựa. Đó là Võ Thị Thắng, người nữ chiến sĩ hoạt động trong lòng đô thị Sài Gòn.

Chỉ ít lâu trước đó, trong một lần thực hiện nhiệm vụ, chị bị bắt. Những ngày trong lao tù bắt đầu bằng những cuộc thẩm vấn và tra khảo. Nhưng điều mà họ không thể lấy đi ở người con gái ấy là niềm tin.

Phiên tòa hôm ấy kết thúc nhanh chóng.

Bản án được tuyên: 20 năm tù khổ sai.

Hai mươi năm.

Với một cô gái mới ngoài đôi mươi, đó gần như là cả một đời tuổi trẻ.

Nhưng điều xảy ra sau đó đã khiến khoảnh khắc ấy đi vào lịch sử.

Thay vì cúi đầu, Võ Thị Thắng vẫn bình thản. Chị mỉm cười và nói một câu sau này được nhắc lại qua nhiều thế hệ:

“Liệu chính quyền các ông có tồn tại đến 20 năm để bỏ tù tôi không?”

Một phóng viên người Nhật đã ghi lại khoảnh khắc ấy.

Trong bức ảnh, không có tiếng súng, không có chiến hào, cũng chẳng có khói lửa. Chỉ có một cô gái trẻ với nụ cười rất đỗi bình thản trước một bản án nặng nề.

Bức ảnh ấy về sau được gọi là “Nụ cười chiến thắng”.

Và thời gian đã trả lời cho câu hỏi năm nào.

Võ Thị Thắng không phải ngồi đủ hai mươi năm trong nhà tù. Ngày 7 tháng 3 năm 1974, sau gần sáu năm bị giam cầm, chị được trao trả theo Hiệp định Paris.

Có lẽ, điều khiến nụ cười ấy sống mãi không chỉ bởi nó đẹp.

Mà bởi phía sau nụ cười là một cô gái đã nhìn thẳng vào những tháng năm tù đày, nhìn thẳng vào hiểm nguy và vẫn tin rằng ngày trở về sẽ có thật.

Tuổi trẻ thời hoa lửa đôi khi không được lựa chọn cách mình bắt đầu. Nhưng họ đã lựa chọn cách mình đứng lên.

Và Võ Thị Thắng đã đứng lên bằng một nụ cười.