Nụ cười tuổi 13 và huyền thoại về "Dũng sĩ diệt Mỹ" nhỏ tuổi nhất miền Nam
Từ một cậu bé mồ côi gầy gò sạm nắng, Hồ Văn Mên đã dùng trí thông minh và lòng quả cảm phi thường để trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù, lập nên những chiến công chấn động khi mới bước sang tuổi 13.
Sinh năm 1953 tại vùng đất lửa Thuận An, tỉnh Sông Bé (nay là tỉnh Bình Dương), tuổi thơ của Hồ Văn Mên không có những ngày tháng cắp sách đến trường bình yên. Lên 6 tuổi, cậu bé mất mẹ sau một trận đòn roi tàn ác của kẻ thù. Bốn năm sau, người cha thân yêu cũng qua đời, để lại Mên mồ côi bơ vơ giữa xóm làng xơ xác vì bom đạn. Nỗi đau thương tột cùng ấy không làm cậu bé gục ngã, mà nung nấu trong trái tim nhỏ bé một ý chí trả thù nhà, đền nợ nước sắt đá.
Năm 1966, khi vừa bước sang tuổi 13, Hồ Văn Mên nằng nặc xin gia nhập đội du kích mật của địa phương. Thấy cậu bé gầy đen, nhỏ thó, các chú cán bộ ái ngại không muốn nhận. Nhưng bằng sự lanh lợi xuất chúng, Mên đã chứng minh được khả năng của mình. Với vóc dáng nhỏ bé, cậu dễ dàng luồn lách qua những hàng rào kẽm gai sắc lẹm, vượt qua các bốt gác dày đặc của địch để làm nhiệm vụ giao liên, trinh sát và bí mật vận chuyển vũ khí cho các trận đánh lớn.
Không chỉ làm liên lạc, cậu bé 13 tuổi ấy còn trực tiếp cầm súng và ném lựu đạn. Trận đánh làm nên tên tuổi của Hồ Văn Mên diễn ra vào một buổi sáng khi địch càn quét vào khu vực chợ rạp. Bằng sự mưu trí, Mên ngụy trang thành một cậu bé chăn trâu đi lạc, giấu lựu đạn trong giỏ cua tôm. Khi lọt được vào giữa vòng vây của đám lính ngụy đang lơi lỏng cảnh giác, cậu bất ngờ rút chốt lựu đạn tung thẳng vào giữa đội hình rồi lao mình xuống mương nước tẩu thoát. Tiếng nổ chát chúa vang lên, hàng chục tên giặc ngã gục. Chỉ tính riêng trong 3 năm (từ 1966 đến 1969), bằng lối đánh du kích xuất quỷ nhập thần, lúc thì gài mìn, lúc thì ném lựu đạn, thiếu niên Hồ Văn Mên đã tham gia tổng cộng 7 trận đánh lớn nhỏ, tự tay tiêu diệt 79 tên địch và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh.
Những chiến công phi thường ấy đã đưa cậu bé mồ côi xứ Bình Dương trở thành "Dũng sĩ diệt Mỹ" cấp ưu tú khi mới 13 tuổi – danh hiệu cao quý và nhỏ tuổi nhất toàn miền Nam lúc bấy giờ. Năm 1969, Mên vinh dự được cử ra miền Bắc học tập và là một trong những thiếu niên miền Nam được gặp, ôm hôn Bác Hồ trước lúc Người đi xa.
Cuộc đời và chiến công của cậu bé Hồ Văn Mên giống như một thước phim huyền thoại, minh chứng cho sức mạnh quật cường của thế hệ măng non đất nước. Đứng trước hình ảnh một cậu bé 13 tuổi dám lấy thân mình chống lại một đội quân trang bị vũ khí tận răng, những học sinh, thanh niên ngày nay không khỏi tự hào và suy ngẫm. Tuổi 13 ngày nay được sống trong vòng tay yêu thương của gia đình, được tiếp cận với tri thức nhân loại. Vũ khí của thế hệ trẻ hôm nay không còn là những quả lựu đạn giấu trong giỏ cua, mà là máy tính, là ngoại ngữ, là tư duy sáng tạo. Lòng dũng cảm của người anh hùng tuổi thiếu niên năm xưa nhắc nhở chúng ta rằng: Dù ở độ tuổi nào, hoàn cảnh xuất thân ra sao, chỉ cần có một lý tưởng sống đúng đắn và ý chí rèn luyện không ngừng, bất kỳ người trẻ nào cũng có thể làm nên những "chiến công" rực rỡ để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.


