Nữ dân công gùi hàng trên đèo Lũng Lô
Bà Hà Thị Mùi là người dân tộc Thái, tham gia đội dân công hỏa tuyến phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ trên cung đường đèo Lũng Lô. Bà đã cùng đồng bào các dân tộc Tây Bắc gùi cõng hàng nghìn tấn lương thực, đạn dược vượt qua những cung đường hiểm trở, góp phần làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu
Đầu năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị, bà Mùi tình nguyện tham gia đội dân công hỏa tuyến của xã. Nhiệm vụ của bà là gùi gạo và đạn từ hậu cứ Văn Chấn vượt đèo Lũng Lô lên Sơn La, rồi từ đó chuyển tiếp vào Điện Biên. Bà kể, mỗi chuyến đi kéo dài cả tuần, băng qua những con dốc cao, vực sâu. Gùi trên lưng nặng tới 40-50kg, đôi chân trần bám vào đá sắc. Có những hôm trời mưa rét, đường trơn như đổ mỡ, bà và chị em phải bò lên dốc. Nhiều người trượt chân ngã, hàng hóa đổ ra, lại vội vàng thu dọn rồi tiếp tục lên đường. Bà nhớ nhất lần gùi đạn pháo 105mm. Những thùng đạn nặng trĩu, các bà phải buộc dây vào trán để đỡ lưng. Dù vất vả, nhưng không ai kêu ca. Bà Mùi tâm sự: "Nghe tin bộ đội đánh thắng ở Điện Biên, chúng tôi mừng lắm. Bao nhiêu mệt nhọc tan biến hết. Được góp sức vào chiến thắng là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc chúng tôi".
