NỮ DÂN QUÂN NGƯ THỦY

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi cuộc chiến ngày càng ác liệt, có một vùng quê ven biển Quảng Bình đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm. Đó là Ngư Thủy, vùng đất nghèo nằm bên biển, nơi những người phụ nữ vốn quen với ruộng đồng, đánh cá và chăm lo gia đình đã cầm súng đứng lên chiến đấu. Họ được biết đến với cái tên đầy tự hào “Nữ dân quân Ngư Thủy” – một trong những đơn vị nữ dân quân nổi tiếng nhất trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ.

Ngư Thủy khi ấy là một vùng quê nghèo ven biển thuộc huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Cuộc sống của người dân vốn đã khó khăn, nhưng từ khi chiến tranh lan rộng, nơi đây thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ. Những chuyến tàu vận tải, tuyến đường ven biển và các khu vực dân cư đều có nguy cơ bị bom đạn tấn công. Trước tình hình đó, nhân dân địa phương không chỉ làm nhiệm vụ sản xuất mà còn tổ chức lực lượng dân quân để bảo vệ quê hương.

Điều đặc biệt là trong lực lượng dân quân ấy có rất nhiều phụ nữ trẻ. Họ là những cô gái mới mười tám, đôi mươi, có người vừa rời mái nhà, có người đã có chồng con. Ban ngày họ vẫn làm ruộng, làm muối, đánh cá, chăm sóc gia đình; khi có báo động, họ lập tức khoác áo dân quân, mang súng ra trận địa.

Năm 1967, trước yêu cầu bảo vệ vùng biển và đánh trả máy bay Mỹ, một đại đội nữ pháo binh được thành lập tại Ngư Thủy. Những người phụ nữ chân yếu tay mềm ấy được giao sử dụng pháo 12,7mm để chống máy bay địch. Đây là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, bởi mỗi khi máy bay Mỹ xuất hiện, họ phải nhanh chóng vào vị trí chiến đấu, xác định mục tiêu và nổ súng trong điều kiện bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào.

Lúc đầu, nhiều người không khỏi lo lắng: những cô gái chưa từng trải qua chiến trường liệu có thể sử dụng những khẩu súng lớn và đối mặt với máy bay chiến đấu hay không? Nhưng chỉ sau một thời gian huấn luyện, các nữ dân quân Ngư Thủy đã chứng minh điều ngược lại. Họ học cách tháo lắp vũ khí, ngắm bắn, phối hợp chiến đấu và đặc biệt là giữ vững tinh thần khi máy bay địch bổ nhào xuống trận địa.

Một trong những gương mặt tiêu biểu của đơn vị là Nguyễn Thị Liên, người từng giữ vai trò chỉ huy trong đội nữ pháo binh. Bên cạnh đó còn có nhiều nữ dân quân như Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhị, Nguyễn Thị Thảo... Họ đều là những người phụ nữ bình dị của làng biển nhưng khi bước vào trận chiến lại thể hiện sự gan dạ không thua kém những người lính nam.

Trong những trận đánh đầu tiên, tiếng máy bay Mỹ vừa xuất hiện trên bầu trời, các nữ dân quân đã nhanh chóng chiếm lĩnh trận địa. Những khẩu pháo 12,7mm liên tiếp hướng lên trời. Khi máy bay địch bay thấp để đánh phá, họ kiên trì bám pháo, chờ đúng thời cơ rồi đồng loạt nổ súng.

Có những trận chiến diễn ra trong tiếng bom rung chuyển mặt đất. Khói bụi phủ kín trận địa, đất đá bắn tung tóe. Nhưng những nữ dân quân vẫn không rời vị trí. Người tiếp đạn, người ngắm bắn, người chỉ huy, tất cả phối hợp nhịp nhàng. Đối với họ, phía trước không chỉ là máy bay địch mà còn là làng quê, gia đình và những người thân yêu đang sống phía sau.

Chiến công của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy nhanh chóng được ghi nhận. Đơn vị đã tham gia nhiều trận đánh, góp phần bắn rơi máy bay Mỹ, bảo vệ vùng biển, quê hương và các tuyến giao thông quan trọng. Những chiến thắng ấy có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là một đơn vị nữ dân quân địa phương nhưng đã trực tiếp chiến đấu với không quân Mỹ – lực lượng có ưu thế rất lớn về phương tiện và kỹ thuật.

Điều khiến người ta khâm phục hơn cả là những nữ dân quân ấy không phải những người lính chuyên nghiệp. Họ vẫn là những người phụ nữ của làng quê. Sau mỗi trận đánh, họ lại trở về với công việc đời thường: người về chăm con, người ra đồng, người vá lưới, người làm muối. Khi có tiếng còi báo động, họ lại bỏ công việc đang làm dở để chạy về trận địa.

Có những người vừa chiến đấu xong đã phải trở về lo cho gia đình. Có người mẹ phải gửi con cho ông bà để lên trận địa. Có người trong lúc chiến đấu vẫn canh cánh nỗi lo về người thân đang ở nhà. Nhưng khi nhiệm vụ đến, họ hiểu rằng nếu mình không đứng lên thì quê hương có thể bị bom đạn tàn phá.

Chính sự kết hợp giữa lao động sản xuất và chiến đấu đã làm nên nét đặc biệt của nữ dân quân Ngư Thủy. Họ không chỉ là những người cầm súng mà còn là những người phụ nữ giữ gìn cuộc sống của làng quê trong chiến tranh. Ban ngày họ có thể là người mẹ, người vợ, người con; khi đất nước cần, họ trở thành những chiến sĩ kiên cường trên trận địa.

Tên tuổi của nữ dân quân Ngư Thủy sau đó vang xa. Những câu chuyện về các cô gái vùng biển cầm pháo chiến đấu với máy bay Mỹ trở thành biểu tượng cho sức mạnh của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Hình ảnh ấy cũng cho thấy chiến tranh không chỉ có những người lính ở chiến trường mà còn có hàng triệu người dân bình thường tham gia bảo vệ quê hương.

Sau chiến tranh, nhiều nữ dân quân Ngư Thủy trở về với cuộc sống đời thường. Những người từng đứng bên khẩu pháo năm xưa lại tiếp tục làm ruộng, đánh cá, chăm sóc gia đình. Họ không coi những việc mình làm là điều gì quá lớn lao. Với họ, đó đơn giản là trách nhiệm của một người dân đối với quê hương trong những năm đất nước bị bom đạn đe dọa.

Nhưng lịch sử đã ghi nhớ họ. “Nữ dân quân Ngư Thủy” trở thành một biểu tượng đặc biệt của lực lượng dân quân Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Chiến tích của họ không chỉ nằm ở những trận đánh và những chiếc máy bay bị bắn hạ, mà còn nằm ở tinh thần “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” – một tinh thần đã trở thành sức mạnh của cả dân tộc.

Câu chuyện về những nữ dân quân Ngư Thủy vì thế không chỉ là câu chuyện về chiến tranh, mà còn là câu chuyện về những người phụ nữ bình dị đã vượt qua nỗi sợ hãi để bảo vệ quê hương. Họ đã chứng minh rằng lòng yêu nước không phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính hay địa vị. Khi Tổ quốc cần, những cô gái vùng biển cũng có thể trở thành những chiến sĩ quả cảm, đứng vững bên trận địa giữa bom đạn và góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc.

Từ những làng chài nghèo ven biển Quảng Bình, những người phụ nữ Ngư Thủy đã bước vào lịch sử bằng chính sự gan dạ của mình. Họ không chỉ giữ đất, giữ làng mà còn để lại một hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam: dịu dàng trong cuộc sống đời thường nhưng kiên cường, bất khuất khi Tổ quốc lâm nguy.