Nữ điệp báo dũng cảm vào hang diệt "cọp" (1)

Theo tư liệu lịch sử địa phương và người dân kể lại, từ năm 1947 đến năm 1949, thực dân Pháp đã chọn một số khu vực trên địa bàn huyện Việt Yên để xây dựng hệ thống căn cứ quân sự, trong đó có núi Mỏ Thổ, xã Minh Đức.

Nằm trên đỉnh núi, đồn Mỏ Thổ có vị trí rất quan trọng, nằm án ngữ con đường từ Bắc Ninh lên Yên Thế, kiểm soát cả một vùng rộng lớn và là nơi sĩ quan Pháp cùng mật thám họp bàn cách đánh phá cách mạng. Địch còn xây dựng các làng xung quanh nơi đóng quân thành cơ sở tề ngụy, đồng thời tăng cường chỉ điểm, càn quét bắt giữ, tra tấn cán bộ, đảng viên. Chúng sử dụng các tổ chức do thám với ý đồ tăng cường xâm nhập vào vùng du kích, vùng tự do hoạt động.

Để đối phó, Ty Công an tỉnh Bắc Giang đã thành lập các tổ điệp báo. Do hoạt động tích cực, dũng cảm, mưu trí, đầu năm 1950, nữ điệp báo Nguyễn Thị Được (SN 1925), ở xã Cương Lập, huyện Yên Thế (nay là thị trấn Cao Thượng, huyện Tân Yên) đã được tổ chức tin tưởng phân công vào tổ Điệp báo Sao Chổi mang bí danh Cao Kỳ Vân.

Ngày 2/2/1950, thực hiện Chỉ thị “Tổng phá tề, diệt bảo an” của Tỉnh ủy Bắc Giang, Ty Công an giao nhiệm vụ cho tổ Điệp báo Sao Chổi phối hợp với các huyện, xã hoạt động chống tề, diệt gian. Sau khi được huấn luyện nghiệp vụ, đồng chí Cao Kỳ Vân về vùng địch tạm chiếm tại xã Minh Đức.

Để che mắt địch, chị làm con nuôi của một gia đình ngay dưới chân bốt Mỏ Thổ. Hằng ngày, nữ điệp báo bán quán để dò la tin tức hoặc cải trang làm người đi cắt cỏ, bắt cua, mò ốc qua đó làm quen với binh lính, nắm bắt tình hình của địch. Những thông tin thu thập được gửi về giúp đơn vị có kế hoạch ngăn chặn các cuộc càn quét của địch cũng như có biện pháp di chuyển lực lượng, giúp nhân dân sơ tán tránh thiệt hại.

Được cơ sở báo cáo địch sẽ có cuộc họp quan trọng tại đồn Mỏ Thổ với sự tham dự của tên quan ba người Pháp và mật thám, tề ngụy nhằm tổ chức càn quét, phá các cơ sở du kích, uy hiếp phong trào kháng chiến, đơn vị đã phân công Cao Kỳ Vân xâm nhập vào đồn Mỏ Thổ để tiêu diệt địch.

Ngày 1/5/1950, được tổ quân báo dẫn đường và yểm trợ, chị giả làm người bắt cua giấu 2 quả lựu đạn trong giỏ lọt vào đồn, ném lựu đạn tiêu diệt và làm bị thương hàng chục tên địch. Khi rút lui, nữ điệp báo bị địch bắt và tra tấn dã man nhưng chị quyết không khai báo nên ngay hôm đó, địch đã xử tử chị.