Nữ Điệp Báo Lan Mê Linh (1929–1985) – Bông Hoa Anh Hùng Của Lực Lượng Điệp Báo Sài Gòn. (1)

Lan Mê Linh tên thật là Nguyễn Thị Lan, sinh năm 1929 tại Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc, quê hương của Hai Bà Trưng. Chính vì niềm tự hào về vùng đất lịch sử ấy, khi bước vào con đường hoạt động cách mạng, bà lấy bí danh Lan Mê Linh, như một lời nhắc nhở bản thân phải sống và chiến đấu xứng đáng với truyền thống bất khuất của những người con đất Mê Linh.Thuở nhỏ, bà theo gia đình vào Sài Gòn sinh sống cùng người cô là cụ Nhì, chủ một sạp bán bánh kẹo dưới chân tháp đồng hồ chợ Bến Thành. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Thị Lan rời nội thành ra vùng kháng chiến, theo học Trường Quân chính Lái Thiêu rồi được phân công làm liên lạc cho một đơn vị bộ đội.Không chỉ gan dạ, Lan Mê Linh còn sở hữu nhan sắc nổi bật. Chính vẻ đẹp ấy nhiều lần trở thành lợi thế trong công tác hoạt động bí mật. Có lần, khi làm nhiệm vụ tại An Sơn, bà bị quân Pháp bắt giữ cùng nhiều chiến sĩ khác. Viên chỉ huy đồn nhìn thấy bà liền đem lòng say mê và ngỏ ý cưới làm vợ. Lan Mê Linh bình tĩnh giả vờ đồng ý để đánh lạc hướng đối phương. Tin rằng người đẹp đã thuận lòng, hắn cho bà đi lại tự do hơn. Đợi đến lúc trời nhá nhem tối, bà lập tức lợi dụng sơ hở bỏ trốn vào rừng, thoát khỏi vòng vây của địch.Sau nhiều ngày tìm kiếm nhưng không gặp lại đơn vị cũ, bà gặp cán bộ Nguyễn Xuân Diệu. Nhận thấy bà có nhiều tố chất đặc biệt, ông khuyên bà tiếp tục theo học thêm một khóa quân chính để được đào tạo bài bản hơn trước khi nhận nhiệm vụ mới. Kết thúc khóa học, Lan Mê Linh cùng bốn nữ học viên xuất sắc nhất được giao trở lại Sài Gòn hoạt động bí mật.Để xây dựng vỏ bọc, Lan Mê Linh liên lạc với cơ sở cách mạng Văn Thủy, chủ một tiệm hớt tóc tại số 77 đường Meyer (nay là đường Võ Thị Sáu, Thành phố Hồ Chí Minh). Tại đây, Văn Thủy mở thêm một quán cà phê làm nơi gặp gỡ, che mắt mật thám và tạo điều kiện cho các nữ điệp báo hoạt động giữa nội thành.Sau khi ổn định cơ sở, Ban Công tác số 1 quyết định mở những trận đánh ngay giữa trung tâm Sài Gòn nhằm gây tâm lý hoang mang trong quân đội Pháp và khẳng định lực lượng kháng chiến vẫn hiện diện ngay trong lòng thành phố.Mục tiêu đầu tiên là quán Coqd'Or, nằm ở góc đường Catinat – D'Ormay (nay là khu vực đường Đồng Khởi – Mạc Thị Bưởi), nơi thường xuyên có sĩ quan Pháp lui tới.Lan Mê Linh cùng nữ điệp báo Bông được giao thực hiện nhiệm vụ.Hai cô gái ăn mặc sang trọng, trang điểm lộng lẫy, ung dung bước vào quán. Vẻ đẹp của họ nhanh chóng thu hút sự chú ý của các sĩ quan Pháp. Chờ đến lúc quán đông khách nhất, khi mọi người hoàn toàn mất cảnh giác, hai bà bình tĩnh bước ra cửa, mỗi người rút một quả l.ự.u đ.ạ.n n.é.m vào bên trong rồi nhanh chóng rút lui. Tiếng nổ vang lên giữa trung tâm Sài Gòn khiến quân Pháp vô cùng hoang mang, còn hai nữ điệp báo đã an toàn trở về căn cứ.Sau chiến công ấy, Nguyễn Đình Chính, phụ trách Ban Công tác số 1, tiếp tục giao cho Lan Mê Linh tham gia kế hoạch ám sát Đô đốc Georges Thierry d'Argenlieu, Cao ủy Pháp tại Đông Dương, người chủ trương tái chiếm Việt Nam bằng vũ lực.Ba nữ điệp báo cải trang thành khách mời, bình tĩnh bước vào dinh Thống soái. Tuy nhiên, lực lượng bảo vệ đã bố trí hàng rào an ninh quá chặt chẽ, khiến dù đã len lên hàng ghế đầu, Lan Mê Linh vẫn không thể tiếp cận mục tiêu trong cự ly thuận lợi. Để bảo toàn lực lượng, tổ công tác buộc phải hủy bỏ kế hoạch.Ít lâu sau, Ban Công tác số 1 nhận nhiệm vụ xử lý Hiền Sĩ, chủ bút tờ báo Phục Hưng, tờ báo công khai cổ súy việc chia cắt Việt Nam và liên tục công kích Chính phủ kháng chiến cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước đó, lực lượng cách mạng đã nhiều lần gửi thư cảnh cáo nhưng Hiền Sĩ vẫn tiếp tục các hoạt động tuyên truyền có lợi cho thực dân Pháp.Ban đầu, nhiệm vụ được giao cho Lan Mê Linh và nữ biệt động Tâm. Thế nhưng do một sự cố bất khả kháng, Lan Mê Linh không kịp có mặt đúng thời gian hẹn. Đồng đội triển khai kế hoạch trước và không may bị bắt.Day dứt vì đồng đội sa vào tay địch, Lan Mê Linh chủ động xin cấp trên giao lại nhiệm vụ với quyết tâm hoàn thành bằng được.Sáng 12 tháng 3 năm 1949 (theo nhiều tài liệu lịch sử ghi nhận là năm 1949, không phải 1946), bà mặc chiếc áo dài màu tím hoa cà, quần lụa trắng, tay xách chiếc ví nhỏ, bên trong giấu khẩu súng ngắn 6,35 mm.Bình thản như một phụ nữ đến làm việc bình thường, bà ngồi chờ trước tòa soạn báo Phục Hưng trên đường Bonnard (nay là đường Lê Lợi). Khi Hiền Sĩ vừa bước ra xe, Lan Mê Linh lập tức tiến lại gần, rút súng từ trong chiếc ví và n.ổ s.ú.n.g ở cự ly gần. Hiền Sĩ trúng đạn, gục xuống.Ngay sau đó, lực lượng mật thám và vệ sĩ lao tới khống chế bà. Dù tổ bảo vệ bí mật đã theo sát để sẵn sàng ứng cứu, nhưng mọi việc diễn ra quá nhanh nên không thể giải thoát được người nữ điệp báo.Lan Mê Linh bị đưa ra xét xử trước tòa án quân sự Pháp. Ban đầu, bà bị tuyên án tử hình.Đứng ra bào chữa cho bà là luật sư Lê Sách Vinh, một trí thức yêu nước nổi tiếng ở Sài Gòn lúc bấy giờ. Ông lập luận rằng hành động của Lan Mê Linh là hành động của một người yêu nước chống lại sự xâm lược và chia cắt dân tộc, tương tự như chính nhân dân Pháp từng đứng lên chống phát xít Đức trong Thế chiến thứ hai.Nhờ sự đấu tranh kiên trì của luật sư cùng sức ép mạnh mẽ từ dư luận yêu nước, bản án t.ử h.ì.n.h được giảm xuống còn 20 năm khổ sai.Sau Hiệp định Genève năm 1954, bà được trao trả ra miền Bắc. Tại đây, bà tiếp tục phục vụ trong quân đội và công tác tại Trung đoàn 55.Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Lan Mê Linh trở lại Thành phố Hồ Chí Minh công tác tại Sở Thương binh và Xã hội, sau đó chuyển về làm việc tại Bệnh viện Đồn Đất.Những năm tháng bị giam cầm, t.r.a t.ấ.n d.ã m.a.n trong nhà t.ù thực dân đã để lại những di chứng nặng nề. Bà không thể có con vì những tổn thương nghiêm trọng về sức khỏe.Ngày 1 tháng 2 năm 1985, Lan Mê Linh qua đời sau một cơn bạo bệnh, hưởng thọ 56 tuổi.Cuộc đời của Lan Mê Linh là câu chuyện về một người phụ nữ vừa dịu dàng vừa quả cảm. Bà đã dùng chính tuổi trẻ, trí tuệ và cả vẻ đẹp của mình làm vũ khí để chiến đấu giữa lòng Sài Gòn trong những năm tháng cam go nhất của dân tộc. Dù đã đi xa, hình ảnh nữ điệp báo mang bí danh của quê hương Hai Bà Trưng vẫn mãi là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự mưu trí và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc.