Nữ du kích Hoàng Ngân

Nữ du kích Trương Thị Tám là một trong những nữ du kích tiêu biểu nhất của Đội nữ du kích Hoàng Ngân . Bà sinh năm 1933 tại thôn Trung Châu ,xã Đông Kết (nay thuộc xã Khoái Châu ),tỉnh Hưng Yên . Bà đã gia nhập du kích vào năm 1951 từ khi bà được 17 tuổi.

Vai trò và hoạt động trong du kích

Nữ du kích Trương Thị Tám ( nguồn ảnh Vũ Minh )

Sau khi gia nhập đội du kích ,nhờ “năng nổ, xốc vác, gan dạ” ,đến cuối năm 1952 ,bà được phân công làm Xã đội phó tại xã Đông Kinh (Đông Kết). Bà cùng ban chỉ huy xã đội đã tổ chức và tham gia nhiều trận đánh, trong đó nổi bật là trận phục kích địch trên đê Phương Trù ngày 20/6/1953. Trong trận này , bà khởi xướng tấn công bằng cách dùng “đòn gánh” , sau đó bất ngờ lao vào tên lính giữ súng, tạo cơ hội cho bộ đội phía sau nổ súng, khiến địch hoang mang và tháo chạy. Kẻ địch bị tiêu diệt ,dúng bị thu và sau đó bốt Phương Trù bị bao vây. 20 ngày sau , quân ta đã chiếm lĩnh thành công .

Trong suốt giai đoạn từ năm 1951 đến năm 1954, bà cùng đội du kích đã tham gia khoảng 72 trận đánh lớn nhỏ. Ngoài đánh giặc, bà và các chị em du kích còn tham gia công tác địch vận, bảo vệ cơ sở cách mạng, liên lạc, che giấu cán bộ, nuôi dưỡng thương binh, đảm bảo hậu phương và giữ vững chính quyền cách mạng ở nhiều địa phương .

Danh hiệu và những cột mốc đáng nhớ

​Ngày 3/2/1954, bà Trương Thị Tám được kết nạp vào Đảngvà được bổ nhiệm là Xã đội trưởng. Năm 1955, bà được chọn tham gia lễ diễu binh 2/9 tại Thủ dô Hà Nội, đó cũng là lần đầu tiên bà được gặp vị lãnh tụ cao quý – Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong dịp đó, bà được giới thiệu phát biểu trước lãnh đạo Trung ương. Nữ du kích Hoàng Ngân còn nhớ như in bà được giới thiệu lên phát biểu. “Lúc ấy gặp Bác và các lãnh đạo Trung ương xúc động quá, tuổi lại còn trẻ, tôi bối rối chỉ kịp phát biểu vài câu. Ngay khi tôi đi xuống, Đại tướng Võ Nguyên Giáp bảo đứng lại. Tôi đang lo lắng thì Bác Hồ bước đến, bắt tay và ân cần bảo: “Cháu ơi, ta chiến thắng thực dân Pháp rồi. Từ nay trở đi, cháu phát biểu không được nói xin rút lui mà là xin ngừng lời, bà Tám kể, tâm trạng vẫn chưa hết bồi hồi. Đó cũng là bài học đầu tiên Người dạy, để rồi sau đó, bà còn được gặp Bác Hồ thêm 5 lần nữa, lần nào Bác cũng vẫn nhớ và hỏi thăm. Đó là những kỷ niệm sâu sắc nhất đậm sâu trong tâm khảm.

​Bà Trương Thị Tám (đội khăn vấn, hàng cuối) trong một lần được chụp ảnh với Bác Hồ.

(nguồn : Báo Nhân Dân )

​Trong suốt cuộc đời cách mạng, bà được ghi nhật là 1 trong những “huyền thoại sống” của phong trào nữ du kích Hoàng Ngân ,là biểu tượng tinh thần cho câu tục ngữ nổi tiếng : “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Đến năm 2018, Bà được nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những đóng góp, hy sinh và nhiều thành tích xuất sắc trong kháng chiến.

Ý nghĩa

​Nữ du kích Trương Thị Tám là một hình tượng lịch sử vô cùng ý nghĩa, đại diện cho ý chí kiên cường và lòng dũng cảm phi thường của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp. Chị không chỉ là một xã đội trưởng quả cảm, chỉ huy Đội nữ du kích Hoàng Ngân chiến đấu ngay tại vùng địch hậu khốc liệt, mà còn là biểu tượng của sự sáng tạo quân sự qua chiến công huyền thoại "Đòn gánh đánh Tây". Chiến công này minh chứng rằng trí tuệ, sự linh hoạt và lòng yêu nước của nhân dân còn mạnh hơn bất kỳ vũ khí hiện đại nào. Việc Trương Thị Tám được vinh dự nhiều lần gặp Bác Hồ và tham gia các sự kiện trọng đại của đất nước đã khẳng định và tôn vinh vai trò của du kích địa phương, ghi nhận công lao của những người hùng thầm lặng, làm rạng danh truyền thống "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của phụ nữ Việt Nam.