Nữ giao liên xuất sắc của Cụm tình báo H63

Trong lòng đô thị Sài Gòn những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nơi mạng lưới mật vụ, cảnh sát chìm và chỉ điểm của CIA giăng kín khắp các ngõ ngách, một điệp viên tài ba đến đâu cũng sẽ bị vô hiệu hóa hoàn toàn nếu đường dây liên lạc bị bẻ gãy. Sứ mệnh đưa những tài liệu mật chiến lược từ cánh tay nối dài của Cụm tình báo H63 là nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn ra khỏi nội đô an toàn đã đặt lên vai một người phụ nữ bình dị mà vô cùng phi thường là nữ giao liên Nguyễn Thị Ba. Câu chuyện về mười lăm năm ròng rã làm nhiệm vụ đơn tuyến, đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết của bà, là một biểu tượng sáng ngời về lòng trung kiên, trí tuệ sắc sảo và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ cách mạng.

Tháng mười hai năm một nghìn chín trăm sáu mươi mốt, khi được tổ chức điều động nhận nhiệm vụ kết nối với ông Hai Trung, đồng chí Nguyễn Thị Ba đã ở tuổi ngoài bốn mươi. Dày dặn kinh nghiệm từ phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa và làm giao liên cho Xứ ủy Nam Bộ từ thời kháng chiến chống Pháp, bà sở hữu một sự điềm đạm, phong thái ung dung tự tại mà chính nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn đã phải thốt lên mừng rỡ ngay từ lần gặp đầu tiên rằng chị là người có kinh nghiệm, lại lớn tuổi nên tôi mừng lắm. Để đứng vững hợp pháp ngay giữa sào huyệt của kẻ thù, bà Ba đã dựng lên một lớp vỏ bọc không thể hoàn hảo hơn là trở thành một người lao động nghèo khổ bán dạo đồ chơi trẻ em mạ vàng giả khắp các con hẻm Sài Gòn. Ngày ngày gánh gồng mưu sinh, đối mặt với những cơn sốt rét hoành hành rã rời thân xác, bà vẫn kiên cường bước đi bởi một nguyên tắc sinh tồn khắc nghiệt là không được phép nghỉ, không được phép tỏ ra lấm la lấm lét. Bà hiểu rằng chỉ cần một chút hoảng hốt, mặt mày biến sắc trước lính ngụy là sẽ sập bẫy chỉ điểm ngay lập tức. Giữa chốn hiểm nguy tột cùng ấy, cái tâm lý vững vàng và trực giác nhạy bén chính là tấm khiên bảo vệ bà suốt những năm tháng dài đằng đẵng.

Phương thức liên lạc giữa ông Hai Trung và bà Ba được thiết lập cực kỳ cẩn trọng để bảo toàn bí mật tối đa. Tuyệt đối không bước chân vào nhà nhau, không dùng hộp thư chết dễ để lại dấu vết, cả hai chọn cách gặp trực tiếp giữa chốn đông người náo nhiệt như bến xe hay cổng chợ theo những khung giờ và điểm hẹn dự phòng nghiêm ngặt. Những bí mật quốc gia là những cuộn phim tài liệu thu nhỏ bằng ngón tay cái chứa đựng tin tức chiến lược tối quan trọng đã được ngụy trang vô cùng tinh vi. Ông Hai Trung tự tay nhét các cuộn phim vào bên trong những chiếc nem chua gói lá chuối, làm thành từng xâu. Bà Ba xách giỏ đi chợ, xếp nem xuống đáy giỏ nặng và cứng hơn, phía trên phủ mềm nhẹ thêm nải chuối, thẻ hương để giả làm người đi đám giỗ. Tài liệu văn bản được viết bằng mực mật không màu trên giấy xi măng, bọc ngoài bằng mớ đồ chơi trẻ em hoặc bánh trái. Bằng sự khôn khéo, ứng biến linh hoạt cùng thái độ hiên ngang, tự nhiên trước mọi trạm gác của địch, trong suốt mười lăm năm với hàng nghìn phiên liên lạc qua những chiến dịch càn quét gắt gao nhất, bà Ba chưa từng một lần làm thất lạc tài liệu, bị bắt hay để lộ đường dây.

Đằng sau dáng vẻ bình lặng của người phụ nữ gánh hàng rong ấy là những góc khuất đầy nước mắt và sự hy sinh đau đớn khôn cùng. Hơn hai mươi năm phân ly khi chồng bà tập kết ra Bắc công tác, ôm nỗi nhớ thương và giữ gìn từng bức thư không thể gửi vào Nam khiến tổ ấm gia đình bị chia cắt biền biệt suốt hai miền Nam Bắc. Hai con nhỏ phải gửi người họ hàng dưới quê nuôi nấng, để rồi những lần chớp nhoáng về thăm con giữa vòng vây kẻ thù, nghe tiếng con thơ gọi má ơi xé lòng, bà lại phải nuốt nước mắt quay đi để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng với Tổ quốc. Dù cuộc sống vô cùng thiếu thốn, bà vẫn kiên quyết từ chối những đồng tiền bồi dưỡng thuốc men từ ông Hai Trung, giữ trọn vẹn lòng tự trọng của người đảng viên. Khi các con khôn lớn, bà tiếp tục động viên các con vào căn cứ tham gia kháng chiến để sau này đều trưởng thành, đảm nhận các trọng trách quan trọng tại địa phương và quân đội.

Ngày mười lăm tháng mười một năm một nghìn chín trăm bảy mươi sáu, ghi nhận những công lao to lớn và sự hy sinh phi thường ấy, Nhà nước đã phong tặng đồng chí Nguyễn Thị Ba danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trọn vẹn một đời cống hiến cho cách mạng, đến ngày mười sáu tháng tám năm hai nghìn không trăm mười sáu, người nữ giao liên kiên trung ấy đã thanh thản đi vào cõi vĩnh hằng ở tuổi chín mươi chín, với tuổi Đảng tròn tám mươi năm. Hình ảnh người mẹ Sài Gòn hiền hậu, mang giỏ nem phim qua mặt kẻ thù sẽ mãi mãi khắc ghi trong lịch sử như một kỳ tích bình dị mà vĩ đại, một minh chứng chói lọi cho sức mạnh vô địch của trận địa lòng dân trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.