Nữ Giới Chung và dấu ấn của một nữ chủ bút ở Nam Kỳ

Đầu thế kỷ XX, báo chí quốc ngữ tại Nam Kỳ phát triển trong bối cảnh xã hội có nhiều thay đổi. Báo chí không chỉ truyền tải tin tức mà còn mở ra không gian để thảo luận về giáo dục, gia đình, đạo đức và vị trí của phụ nữ. Trong dòng chảy ấy, Sương Nguyệt Anh được ghi nhớ với vai trò chủ bút tờ Nữ Giới Chung, một tờ báo dành cho nữ giới ra đời tại Sài Gòn năm 1918.

Sương Nguyệt Anh tên thật là Nguyễn Xuân Khuê, là con gái nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. Bà tiếp nối truyền thống văn chương của gia đình, nhưng dấu ấn riêng của bà còn nằm ở hoạt động báo chí. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Nữ Giới Chung là một trong những tờ báo hướng đến độc giả nữ ở Nam Kỳ, trong bối cảnh phụ nữ bắt đầu có thêm cơ hội tiếp cận chữ quốc ngữ và các diễn đàn công cộng.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Một tờ báo dành cho nữ giới có ý nghĩa vượt ra ngoài việc cung cấp thông tin. Nó tạo cơ hội để các vấn đề liên quan đến đời sống phụ nữ được đưa ra thảo luận bằng văn bản, giúp độc giả nữ tiếp cận kiến thức và tham gia vào đời sống văn hóa đang biến đổi. Việc một phụ nữ đảm nhiệm vị trí chủ bút cũng là chi tiết đáng chú ý trong lịch sử báo chí Việt Nam thời kỳ này.

Cần nhìn nhận vai trò của Sương Nguyệt Anh trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể: cơ hội học tập, xuất bản và tham gia các hoạt động công cộng của phụ nữ khi ấy còn nhiều giới hạn. Bởi vậy, sự hiện diện của bà trong lĩnh vực báo chí có thể được xem là một dấu mốc đáng ghi nhận trong lịch sử phụ nữ và văn hóa đọc ở Nam Kỳ.

Câu chuyện Nữ Giới Chung cũng nhắc chúng ta rằng lịch sử TP.HCM không chỉ được tạo nên bởi các sự kiện chính trị hay những công trình lớn. Lịch sử ấy còn được viết trên những trang báo, qua hoạt động của những người làm văn hóa và qua sự xuất hiện của các diễn đàn dành cho những nhóm độc giả trước đó ít có tiếng nói trong đời sống công cộng.

Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. (2018, January 11). 100 năm báo Nữ Giới Chung (1918–2018): Nữ chủ bút Sương Nguyệt Anh (Phần 1).