“Nữ kiệt miền Đông”, hoạt động cách mạng từ rất sớm
Sinh ra trên mảnh đất Hóc Môn giàu truyền thống mưu trí và quật khởi, cô gái Hồ Thị Hoa (1916 – 2011), sau này được biết đến với tên gọi thân thương Hồ Thị Bi, sớm lớn lên trong khói lửa của những ngày Nam Bộ kháng chiến. Lòng phẫn uất trước sự áp bức của thực dân đã thôi thúc người con gái vùng 18 thôn vườn trầu gác lại cuộc sống riêng để dấn thân vào con đường cách mạng.
Năm 1945, khi Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ, bà Hồ Thị Bi được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng du kích và căn cứ tại khu vực Hóc Môn – Bà Điểm. Với vóc dáng nhỏ nhắn nhưng giọng nói hào sảng và đôi mắt cương nghị, bà đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh táo bạo khiến kẻ thù khiếp sợ. Nhân dân và kẻ địch thời bấy giờ thường gọi bà bằng cái tên đầy nể trọng: "Nữ kiệt Hóc Môn" hay "Tướng Bi".
Sự mưu trí của bà gắn liền với những trận phục kích huyền thoại trên đường đi Gò Vấp, Hóc Môn. Bà sáng tạo ra hàng loạt cách đánh du kích "xuất quỷ nhập thần": giả dạng người buôn bán, nông dân gánh hàng để tiếp cận đồn bốt, rồi bất ngờ nổ súng thu vũ khí. Một trong những chiến công lẫy lừng của bà là trận phục kích tiêu diệt tên quận trưởng ác ôn Hóc Môn, giải thoát cho nhiều cán bộ cách mạng bị bắt giữ.
Không chỉ dũng cảm trên chiến trường, bà Hồ Thị Bi còn là một "người mẹ" giàu tình yêu thương của cán bộ, chiến sĩ. Bà lo từng bữa ăn, lá thư, manh áo cho du kích; tận tụy vận động nhân dân nuôi giấu cán bộ, biến lòng dân thành căn cứ vững chắc nhất.
Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, bà tập kết ra Bắc, tiếp tục cống hiến trong môi trường Quân đội Nhân dân Việt Nam với cấp bậc Đại tá, đảm nhiệm nhiều trọng trách tại Bộ Tổng Tham mưu và Tổng cục Hậu cần. Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về miền Nam, miệt mài với các hoạt động xã hội, nghĩa tình đồng đội cho đến những năm tháng cuối đời.
Với những cống hiến xuất sắc và phi thường cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, bà đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Câu chuyện về "Nữ kiệt Hóc Môn" Hồ Thị Bi mãi là niềm tự hào sâu sắc, một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm và chí khí kiên cường của người phụ nữ Nam Bộ "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
