Nữ lực lượng thanh niên xung phong Trần Thị Tám
Năm 1971, ở thị trấn ven biển Vạn Giã, thuộc Khánh Hòa, Trần Thị Tám là một cô gái 18 tuổi, quen với gió biển và những ngày phụ giúp gia đình. Nhưng chiến tranh lan rộng, và cô quyết định gia nhập lực lượng thanh niên xung phong.
Rời quê, Tám được điều đi làm nhiệm vụ ở những tuyến đường chiến lược. Công việc của cô và đồng đội là sửa đường, tải đạn, đảm bảo giao thông không bị gián đoạn giữa lúc Chiến tranh Việt Nam đang ở giai đoạn ác liệt.
Những ngày đầu, cô còn bỡ ngỡ. Đất đỏ, rừng sâu, tiếng bom nổ xa gần — tất cả khác hẳn với biển xanh quê nhà. Nhưng rồi Tám quen dần với nhịp sống mới:
ban ngày đào đắp, ban đêm trực đường, sẵn sàng lao ra khi có xe cần dẫn qua.
Có lần, một trận ném bom làm con đường bị cày nát. Đơn vị nhận lệnh phải thông đường trước sáng. Tám cùng đồng đội làm việc suốt đêm, tay phồng rộp, người lấm lem bùn đất. Khi đoàn xe đầu tiên lăn bánh qua, cô chỉ kịp ngồi xuống ven đường, thở dốc — nhưng ánh mắt lại sáng lên vì biết mình vừa góp phần giữ cho tuyến đường không bị gián đoạn.
Nhớ quê là điều không tránh khỏi. Những đêm yên hiếm hoi, Tám hay nhìn về phía xa, tưởng tượng tiếng sóng ở Vạn Giã. Cô từng nói với bạn: “Hết chiến tranh, tao về bán cá với má, không đi đâu nữa.” Nhưng ngay sau đó, tiếng còi báo động lại vang lên, kéo cô trở về thực tại.
Cũng như nhiều thanh niên xung phong khác, Tám sống giữa ranh giới mong manh. Có những người bạn đi cùng cô ngày đầu, rồi không còn trở lại sau một trận bom. Mỗi lần như vậy, cô lặng đi một lúc, rồi lại tiếp tục công việc — không phải vì quên, mà vì không cho phép mình dừng lại.
