Nữ thanh niên xung phong và ký ức không phai

Nhắc đến cựu thanh niên xung phong (TNXP) Lê Thị Khải, sinh năm 1945, người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội đều dành cho bà sự kính trọng, yêu mến. Không chỉ là người luôn tích cực tham gia các phong trào ở địa phương, bà Khải còn được biết đến bởi những câu chuyện về một thời tuổi trẻ sẵn sàng lên đường vì Tổ quốc. Hiện nay, bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu, đồng thời là Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.

Tuổi trẻ nơi tuyến lửa

Trong căn nhà nhỏ giữa làng quê Hoàng Diệu, những ký ức về một thời chiến tranh vẫn được bà Khải lưu giữ như một phần không thể thiếu của cuộc đời. Dù đã ở tuổi xế chiều, mỗi khi nhắc đến những năm tháng khoác trên mình màu áo TNXP, giọng bà vẫn đầy nhiệt huyết. Những kỷ niệm tưởng như đã lùi xa hơn nửa thế kỷ vẫn hiện lên rõ ràng trong tâm trí người phụ nữ từng một thời không quản hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ.

Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, bà Lê Thị Khải gia nhập lực lượng TNXP. Khi ấy, đất nước đang trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đầy gian khổ. Hàng vạn thanh niên từ mọi miền quê đã tạm gác lại cuộc sống riêng, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc và lên đường làm nhiệm vụ.

Bà Khải được biên chế vào đơn vị N81, thuộc lực lượng Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị có nhiệm vụ bảo đảm giao thông thông suốt từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh. Công việc của bà và đồng đội là sửa chữa những đoạn đường bị bom phá hỏng, đắp lại đường, rà phá bom mìn và loại bỏ các vật cản để những chuyến tàu có thể tiếp tục hành trình.

Công việc ấy luôn tiềm ẩn hiểm nguy. Bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào, nhưng những người TNXP vẫn bám đường, bám nhiệm vụ. Trong điều kiện thiếu thốn, thời tiết khắc nghiệt, họ vẫn miệt mài lao động với mong muốn giữ cho tuyến giao thông huyết mạch được an toàn. Với họ, mỗi chuyến tàu đi qua không chỉ là một nhiệm vụ hoàn thành mà còn là niềm vui, là động lực để tiếp tục cố gắng.

Một kỷ niệm đặc biệt mà bà Khải không bao giờ quên xảy ra vào tháng 7-1965, chỉ ít lâu sau khi bà gia nhập lực lượng. Khi được cử đi về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị, đến khu vực nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bất ngờ bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng trúng đầu khiến bà bị thương. Đồng đội nhanh chóng đưa bà đến bệnh viện gần đó điều trị. Vết sẹo trên đầu còn lại đến hôm nay trở thành dấu tích nhắc bà về những năm tháng chiến tranh đầy khốc liệt.

Đến tháng 12-1969, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, bà Khải xuất ngũ. Đêm trước ngày chia tay đơn vị, những tình cảm dành cho đồng đội, cho những người đã hy sinh vì đất nước dâng lên trong lòng bà. Bà đã sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh” để gửi tặng đồng đội.

Những câu hát mộc mạc nói về đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng biết ơn Đảng, Bác Hồ, các liệt sĩ, thương binh và những người đã quên mình vì Tổ quốc khiến nhiều đồng đội xúc động. Trong khoảnh khắc chia tay, những người từng cùng nhau vượt qua bom đạn không khỏi nghẹn ngào.

Bài hát ấy cũng là lời tri ân mà bà Khải gửi lại cho một thời tuổi trẻ. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng TNXP vẫn còn nguyên trong bà. Và hôm nay, bà tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu TNXP, góp sức vào các phong trào ở địa phương, truyền lại cho thế hệ trẻ những câu chuyện về một thời tuổi trẻ sống có lý tưởng, có trách nhiệm và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.