NỮ THIẾU TƯỚNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM ĐẦU TIÊN
Trong các giai đoạn lịch sử Việt Nam, phụ nữ luôn đóng vai trò rất quan trọng trong công cuộc kháng chiến chống thực dân cứu nước. Không chỉ ở hậu phương hỗ trợ, có những người phụ nữ đã ra mặt trận chiến đấu, huy động toàn dân quyết tâm kháng chiến cứu nước, đánh đuổi bọn thực dân, chung tay thống nhất đất nước. Bà Nguyễn Thị Định (1920-1992) chính là một trong những cái tên tiêu biểu góp công lớn trong công cuộc kháng chiến đánh đuổi cả thực dân Pháp và quân đội Mỹ. Năm 1936, trong bối cảnh nước mất nhà tan, bà Nguyễn Thị Định được sự dìu dắt của anh ruột là Nguyễn Văn Chẩn bắt đầu tham gia phong trào Đông Dương đại đội. Bà bắt đầu với những nhiệm vụ đi liên lạc, rải truyền đơn. Không những thế, bà còn vận động bà con chống lại sự áp bức, bóc lột ở địa phương. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Cũng vào năm này, bà đã lập gia đình với ông Nguyễn Văn Bích (Ba Bích) – một trong số các đồng chí cùng tham gia hoạt động với bà.

Nguyễn Thị Định
Ngày sinh: 15/3/1920
Nguyên quán: Xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre (nay là xã Lương Hòa,
tỉnh Vĩnh Long)
Trong các giai đoạn lịch sử Việt Nam, phụ nữ luôn đóng vai trò rất quan trọng trong
công cuộc kháng chiến chống thực dân cứu nước. Không chỉ ở hậu phương hỗ trợ, có những
người phụ nữ đã ra mặt trận chiến đấu, huy động toàn dân quyết tâm kháng chiến cứu nước,
đánh đuổi bọn thực dân, chung tay thống nhất đất nước. Bà Nguyễn Thị Định (1920-1992)
chính là một trong những cái tên tiêu biểu góp công lớn trong công cuộc kháng chiến đánh
đuổi cả thực dân Pháp và quân đội Mỹ.
Năm 1936, trong bối cảnh nước mất nhà tan, bà Nguyễn Thị Định được sự dìu dắt của
anh ruột là Nguyễn Văn Chẩn bắt đầu tham gia phong trào Đông Dương đại đội. Bà bắt đầu
với những nhiệm vụ đi liên lạc, rải truyền đơn. Không những thế, bà còn vận động bà con
chống lại sự áp bức, bóc lột ở địa phương. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản
Đông Dương. Cũng vào năm này, bà đã lập gia đình với ông Nguyễn Văn Bích (Ba Bích) –
một trong số các đồng chí cùng tham gia hoạt động với bà.
Vào ngày 4-10-1939, khi bà vừa mới sinh con trai được 3 ngày, chồng của bà đã bị bọn
mật thám đến bắt đày đi Côn Đảo và đã hy sinh ở đó. Nửa năm sau, bà Nguyễn Thị Định và
con trai cũng bị bọn mật thám vây bắt. Chúng đưa hai mẹ con về Khám Lá Bến Tre. Bà buộc
phải gửi con về nhà, cũng tại đây, bà nghe được tin chồng mình đã hy sinh ngoài Côn Đảo.
Khi nỗi đau vì mất chồng đang dằn xé bà, cũng nhờ lời nói của chồng trước khi mất: “Dấn
thân vào con đường cách mạng là phải chịu gian khổ, hy sinh” đã cho bà thêm động lực để
đứng vững đến khi ra tù vào năm 1943.
Năm 1944, bà Nguyễn Thị Định bắt được liên lạc với Đảng. Trong không khí hừng hực
của cách mạng Tháng Tám, bà đã dẫn đầu cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Bến Tre.
Tháng 3 năm 1946, bà tham gia đoàn cán bộ miền Nam ra Bắc gặp Bác Hồ và xin chi viện vũ
khí để đánh Pháp. Tháng 11 năm đó bà trở thành Trưởng đoàn của đoàn thuyền chở vũ khí về
Nam. Chuyến vượt biên lịch sử từ Nam ra Bắc đầu tiên này đã mở ra con đường “Đường Hồ
Chí Minh trên biển” huyền thoại cho cuộc kháng chiến chống Mỹ sau này.
Những năm sau khi kí hiệp định Giơ-ne-vơ, Bến Tre trở thành một thành phố trọng điểm
cần phải bình định của chính quyền Ngô Đình Diệm. Trong thời gian này, bà là một trong số
những cán bộ chủ chốt của Đảng bộ Bến Tre đã cùng với các cán bộ lãnh đạo khác hoạt động
bí mật trong điều kiện cực kì nguy hiểm và khó khăn. Đã có biết bao lần bà cùng đồng đội
vào sinh ra tử, nhưng nhờ sự yêu thương và ủng hộ của nhân dân, bà vẫn được an toàn.
Tháng 11 năm 1959, với cương vị là Phó bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bà Nguyễn Thị Định
được cử đi tiếp thu Nghị quyết số 15 và về Bến Tre đầu năm 1960, bà trực tiếp truyền đạt lại
cho Tỉnh ủy. Chính Nguyễn Thị Định là người gọi cuộc nổi dậy khởi nghĩa tại Bến Tre bằng
khái niệm “Đồng khởi” đầu tiên và là người trực tiếp chỉ đạo cuộc “Đồng khởi” đợt 1, vào
ngày 17-1-1960. Cũng từ đây đã cho ra đời “Đội quân tóc dài” huyền thoại.
Sau khi cuộc nổi dậy thành công rực rỡ, Nguyễn Thị Định được bầu làm Bí thư tỉnh ủy
và Chủ tịch Mặt trận Giải phóng tỉnh Bến Tre. Năm 1964, bà được bầu làm Ủy viên Chủ tịch
đoàn Ủy ban Trung ương mặt trận. Năm tiếp theo, tức 1965 bà giữ chức Phó Tư lệnh quân
Giải phóng miền Nam; tại đại hội Phụ nữ toàn miền Nam, bà làm Hội trưởng Hội Liên Hiệp
Phụ nữ Giải phóng miền Nam. Năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng quân đội
nhân dân Việt Nam và trở thành nữ Thiếu tướng đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Sau ngày
miền Nam hoàn toàn giải phóng, bà giữ nhiều chức vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước. Từ
1987 đến 1992, bà giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà Nước.
Ngày 26 tháng 8 năm 1992, bà từ trần tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hưởng thọ 72 tuổi.
Với nhiều đóng góp lớn cho Tổ quốc, Nguyễn Thị Định đã được trao thưởng Huân chương
Hồ Chí Minh và nhiều huân chương cao quý khác. Để tri ân công lao đóng góp của Nữ tướng
Nguyễn Thị Định, tỉnh Bến Tre đã lập Khu lưu niệm Nguyễn Thị Định tại ấp Phong Điền, xã
Lương Hòa (Giồng Trôm). Dù câu chuyện của bà đã kết thúc, nhưng nó đã để lại cho ta
những đoạn lịch sử anh dũng không ai có thể quên. Hòa bình ngày nay ta có được là nhờ
những câu chuyện thời hoa lửa như của bà Nguyễn Thị Định. Người trẻ chúng ta sống là phải
biết trân trọng hòa bình, yêu lấy dân tộc và Tổ quốc như cách mà bà Nguyễn Thị Đình yêu
dân tộc và Tổ quốc Việt Nam./.



