NỮ TƯỚNG CỦA ĐỘI QUÂN TÓC DÀI

Có những người bước vào chiến trường bằng khẩu súng trên vai.

Có những người chỉ mang theo chiếc khăn rằn, tà áo bà ba và một trái tim yêu nước nồng nàn. Nhưng chính họ đã làm nên những chiến thắng khiến kẻ thù phải kinh ngạc.

Người phụ nữ ấy là Nguyễn Thị Định. Những ngày đầu năm 1960, vùng đất Bến Tre như một chiếc lò lửa âm ỉ. Chính quyền Sài Gòn liên tiếp mở các cuộc càn quét, bắt bớ, đàn áp những người yêu nước. Ban ngày, lính đi khắp các xóm làng. Ban đêm, ánh đèn từ các đồn bốt vẫn quét sáng những cánh đồng, như muốn xua tan mọi hy vọng của người dân.

Thế nhưng, trong những mái nhà tranh đơn sơ ven sông Hàm Luông, một ngọn lửa khác đang âm thầm được thắp lên. Đó là ngọn lửa của lòng yêu nước. Đó là niềm tin rằng nhân dân sẽ không bao giờ khuất phục. Người thắp lên ngọn lửa ấy là Nguyễn Thị Định. Không phải bằng những lời hô hào.  Càng không phải bằng quyền lực.

Bà đi từng nhà, gặp từng người mẹ, từng người chị, từng cô gái. Bà lắng nghe nỗi đau của họ khi chồng bị bắt, con bị đánh đập, ruộng vườn bị cướp phá. Rồi bà chỉ hỏi một câu rất nhẹ:

"Nếu chúng ta không đứng lên, ai sẽ bảo vệ quê hương mình?"

Câu hỏi ấy như đánh thức cả vùng quê. Những ngày sau đó, trên các con đường làng ở Bến Tre xuất hiện những đoàn phụ nữ mặc áo bà ba đen, đầu đội nón lá, tay không tấc sắt. Họ không mang súng. Không mang lựu đạn. Họ chỉ mang theo biểu ngữ, mang theo niềm tin và lòng quả cảm.  Đối diện với họ là lính được trang bị súng ống. Nhưng điều kỳ lạ là những người lính ấy lại lúng túng trước những người mẹ, người chị bình dị. Tiếng nói của nhân dân mạnh hơn tiếng súng. Lòng chính nghĩa lớn hơn nỗi sợ hãi. Những đoàn người ấy ngày một đông hơn. Họ đấu tranh đòi thả người bị bắt. Đòi chấm dứt đàn áp.  Đòi quyền được sống trên chính mảnh đất quê hương.

Phong trào ấy nhanh chóng lan khắp Bến Tre rồi lan ra nhiều tỉnh Nam Bộ.

Người ta gọi họ bằng một cái tên rất đẹp: "Đội quân tóc dài." Một đội quân không chỉ làm nên những cuộc đấu tranh chính trị mạnh mẽ mà còn tham gia vận động quần chúng, tải thương, tiếp tế, bảo vệ cơ sở cách mạng và phối hợp với lực lượng vũ trang trong nhiều hoạt động.

Có người từng hỏi Nguyễn Thị Định:

– "Phụ nữ thì làm được gì giữa chiến tranh?"

Bà mỉm cười. Lịch sử đã trả lời thay bà. Những người phụ nữ ấy có thể bế con trên tay buổi sáng. Chiều đến, họ lại vượt sông đưa cán bộ qua bến. Đêm xuống, họ trở thành những giao liên băng qua cánh đồng đầy đồn bốt. Có người ngã xuống. Có người bị bắt.  Có người bị tra tấn.  Nhưng rất ít người chịu khai báo. Họ hiểu rằng, phía sau mình là cả quê hương.

Cuộc Đồng khởi Bến Tre thành công. Từ mảnh đất ấy, phong trào cách mạng bùng lên mạnh mẽ trên khắp miền Nam. Cái tên Nguyễn Thị Định cũng được biết đến nhiều hơn. Sau này, bà trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng điều khiến nhân dân yêu quý bà không phải là quân hàm. Mà là sự giản dị. Những người từng làm việc cùng bà kể rằng, dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ nếp sống mộc mạc. Mỗi lần trở về cơ sở, bà vẫn mặc chiếc áo bà ba quen thuộc, hỏi thăm từng gia đình, động viên từng cán bộ và luôn nhắc mọi người phải gần dân, hiểu dân. Có lẽ vì thế mà trong lòng người dân Nam Bộ, Nguyễn Thị Định mãi là "chị Ba Định" – một cách gọi thân thương hơn bất kỳ danh hiệu nào.

Ngày đất nước thống nhất. Tiếng súng đã lùi vào quá khứ. Những cô gái của Đội quân tóc dài năm nào giờ mái tóc đã bạc màu theo năm tháng. Nhưng câu chuyện về họ vẫn còn được kể lại. Đó không chỉ là câu chuyện về những người phụ nữ dũng cảm. Đó còn là câu chuyện về sức mạnh của lòng dân. Bởi trong những năm tháng gian khổ nhất, chính những người phụ nữ tưởng như yếu mềm ấy đã chứng minh rằng, khi Tổ quốc cần, họ có thể trở thành những chiến sĩ kiên cường.

Thông điệp cuối câu chuyện

Lịch sử không chỉ được viết bằng những trận đánh vang dội.

Lịch sử còn được viết bằng những bước chân lặng lẽ của những người mẹ, người chị, người em đã dám đứng lên vì độc lập, tự do.

Nguyễn Thị Định và Đội quân tóc dài đã để lại cho các thế hệ hôm nay một bài học sâu sắc: lòng yêu nước không phụ thuộc vào giới tính, tuổi tác hay vị trí, mà được thể hiện bằng sự dấn thân và trách nhiệm đối với quê hương.

Giữa thời bình, tinh thần ấy vẫn còn nguyên giá trị. Đó là tinh thần đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo và cống hiến để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh