Nữ tướng huyền thoại đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Là vị nữ tướng huyền thoại đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Định đã trở thành biểu tượng sáng ngời của phụ nữ Việt Nam anh hùng. Cuộc đời và sự nghiệp của bà để lại bài học lớn về lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh và niềm tin bất diệt vào thắng lợi của cách mạng. Tên tuổi của bà mãi mãi được khắc ghi, trở thành tấm gương để các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.

Bà Nguyễn Thị Định sinh ngày 15-3-1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà là út của 10 anh em trong gia đình nông dân giàu lòng yêu nước và cách mạng. Thuở nhỏ, bà phải sống trong xã hội thực dân và phong kiến, gia đình đông con nên khó có điều kiện cắp sách đến trường như bao người khác. Bổn phận là anh, hơn nữa thương em nhiều nên anh Ba (Ba Chẩn) đã dạy bà học cho biết cái chữ tại nhà. Tuy không học được nhiều nhưng bà rất thông minh, nhạy cảm và hiểu biết đủ điều, bà cũng rất thích đọc truyện. Những nhân vật, những hình ảnh, những cuộc đời trong truyện gợi cho bà có một ước mơ vươn đến cuộc sống cao đẹp, gieo trong lòng bà tình thương sâu sắc đối với tầng lớp nghèo trong xã hội và căm ghét những cảnh bất công.

Năm 1936, vừa tròn 16 tuổi, bà bắt đầu tham gia cách mạng. Hai năm sau (1938) bà được đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Cũng trong thời gian này, bà xây dựng gia đình với ông Nguyễn Văn Bích. Khi mới 20 tuổi, trong lúc vừa sinh con ba ngày, bà cùng chồng bị thực dân Pháp bắt giữ. Trong khi chồng bị đày ra Côn Đảo và hy sinh, bà bị giam tại nhà tù Bà Rá (tỉnh Bình Phước ngày nay). Những năm tháng tù đày không khuất phục được ý chí của người nữ chiến sĩ trẻ.

Năm 1943, ra tù trở về Bến Tre, bà liên lạc với tổ chức Đảng, chính quyền cách mạng của tỉnh và tham gia giành chính quyền vào tháng 8-1945. Tuy còn ít tuổi nhưng nhờ có ý chí kiên cường, lòng yêu nước mãnh liệt, lại nhiều mưu trí nên bà được Tỉnh ủy chọn làm thuyền trưởng chuyến đầu tiên vượt biển ra Bắc báo cáo với Đảng và Bác Hồ về tình hình chiến trường Nam bộ và xin vũ khí chi viện. Từ đó tên tuổi của bà đỏ thắm “đường Hồ Chí Minh trên biển”.

Trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ-Diệm ác liệt, với luật 10/59 của Ngô Đình Diệm, địch cứ truy tìm quyết liệt, chúng còn treo giải thưởng cho ai bắt được bà. Nhưng chúng đã không làm gì được bà vì bà luôn thay hình đổi dạng, có lúc giả làm thầy tu, thương buôn, lúc làm nông dân... và luôn được sự đùm bọc của những gia đình cơ sở cách mạng, của những người mẹ, người chị để qua mắt kẻ địch.

Năm 1961, bà được bầu làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền Nam, đã có công rất lớn trong việc xây dựng và phát huy tác dụng “Đội quân tóc dài”, làm cho quân thù vô cùng run sợ. Thượng tướng Trần Văn Trà nói bà là người “Có tài thao lược, ý chí cao, nghệ thuật điều hành của đội quân tóc dài, vừa hình thành tổ chức, vừa tác chiến ngay tại chiến trường vô cùng phức tạp và đã đem lại chiến thắng vẻ vang".

Năm 1965, Nguyễn Thị Định được giao trọng trách Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị này trong lịch sử quân đội Việt Nam. Trước tấm gương kiên trung, tài năng và bản lĩnh của bà, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động nói: “Phó tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta mới có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam và cho cả dân tộc ta!”

Đến năm 1974, bà được phong hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, một dấu mốc lịch sử và niềm tự hào lớn lao của dân tộc Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng, đó là: Ủy viên Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội các khóa IV đến VIII, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (tiền thân của chức vụ Phó Chủ tịch nước ngày nay), cũng là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ này. Ngoài ra, bà còn là Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam – Cuba, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Dân chủ Quốc tế, với nhiều đóng góp quan trọng cho công cuộc đổi mới đất nước, đặc biệt trong các lĩnh vực vì phụ nữ, vì hòa bình và hữu nghị quốc tế.

Sau 56 năm cống hiến không ngừng nghỉ cho sự nghiệp cách mạng, Nguyễn Thị Định từ trần ngày 26/8/1992 tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 72 tuổi. Năm 1995, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận sự hy sinh và đóng góp vô giá của bà cho đất nước.

Cuộc đời bà không chỉ là một bản anh hùng ca rực rỡ, mà còn là biểu tượng cảm động của sự hy sinh thầm lặng. Bà mất chồng khi còn rất trẻ, người con trai duy nhất của bà cũng mất khi mới 6 tuổi. Dù phải đối mặt với những mất mát lớn trong cuộc đời, bà vẫn sống trọn nghĩa với dân tộc, quyết tâm góp sức cho sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nước.

Sinh thời, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã từng nói: “Một người phụ nữ đã chỉ huy thắng lợi cuộc Đồng khởi ở Bến Tre thì người đó rất xứng đáng được làm tướng và ở trong Bộ Tư lệnh đánh Mỹ”.

Hồi kí của thượng tướng Trần Văn Trà kể rằng " Tôi siết bao xúc động khi được gặp người con gái anh hùng sẵn sàng hi sinh thân mình vì nhiệm vụ của tổ quốc, nhân dân" " tôi cũng xúc động tưởng tượng lại cảnh con thuyền vũ khí của chị Định vật lộn với sóng gió, biển khơi, đối đầu với địch và liều lĩnh cập bến giữa đêm khuya như một huyền thoại. Tôi nghĩ, nhiệm vụ khó khăn vượt trùng dương xuyên lồng địch, chi viện vũ khí cho chiến tranh lại rơi trên vai một phụ nữa trẻ như chị trong lúc vài người có trách nhiệm vào lúc ấy lại rời bỏ chiến trường. Rõ ràng là dũng khí của con cháu bà Trưng, bà Triệu đã thể hiện ở người con gái này"

Nhận xét từ đồng chí, đồng đội và nhân dân: "Người con gái Bến Tre cũng là phụ nữ tiêu biểu của cả nước, chịu khó chịu thương, nhiều tình cảm, gắn bó với mọi người, khi làm Phó Tư lệnh mà ngồi vá áo cho bộ đội."

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, cuộc đời và sự nghiệp của nữ tướng Nguyễn Thị Định là tấm gương sáng ngời cho thế hệ hôm nay, đặc biệt là cán bộ, giảng viên Khoa Tin học - Ngoại ngữ, Học viện Lục quân.

Tiếp nối tinh thần và lý tưởng của nữ tướng Nguyễn Thị Định, mỗi chúng ta được hun đúc tinh thần vượt khó, dám nghĩ dám làm, và sự tiên phong trong thử thách cũng như đổi mới. Bà là biểu tượng sáng ngời của người phụ nữ Việt Nam Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang, sống mãi trong lòng người dân .