Nữ tướng Út Định và "Đội quân tóc dài" - Biểu tượng bất khuất của phụ nữ Việt Nam

Bà Nguyễn Thị Định (1920 – 1992), còn được gọi với tên thân mật là Nữ tướng Út Định, là một trong những nữ lãnh đạo kiệt xuất nhất của cách mạng Việt Nam. Sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, bà tham gia hoạt động cách mạng từ năm 16 tuổi và vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới tròn 18 tuổi.

Cuộc đời bà gắn liền với những gian lao và bi kịch gia đình do chiến tranh gây ra. Năm 1940, khi mới sinh con đầu lòng được vài tháng, bà và chồng đều bị thực dân Pháp bắt. Chồng bà bị đày ra Côn Đảo và hy sinh tại đây, còn bà bị giam cầm tại khám Bến Tre rồi đưa đi an trí ở Bà Rá (Lâm Đồng). Không gục ngã trước mất mát đau thương, bà vượt ngục trở về Bến Tre, tiếp tục gây dựng phong trào và trực tiếp lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại địa phương.

Năm 1946, bà Nguyễn Thị Định là đại biểu trong đoàn cán bộ Nam Bộ vượt biển ra Bắc gặp Bác Hồ và Trung ương Đảng để báo cáo tình hình chiến sự, đồng thời nhận nhiệm vụ chở chuyến tàu đầu tiên chi viện vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường Nam Bộ — mở đường cho "Đường Hồ Chí Minh trên biển" sau này.

Tên tuổi của bà gắn liền với phong trào Đồng khởi Bến Tre lịch sử năm 1960. Với vai trò Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bà là người trực tiếp lãnh đạo đợt nổi dậy bùng phát tại ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày), sau đó lan rộng ra toàn tỉnh và miền Nam. Cũng từ phong trào này, tập thể những người phụ nữ kiên cường, dũng cảm đấu tranh chính trị chính diện với địch đã ra đời và được Bác Hồ trao tặng danh hiệu kiêu hãnh: "Đội quân tóc dài".

Năm 1965, bà được phong hàm Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam và đảm nhiệm chức vụ Phó Tổng Tự lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà trở ra Bắc nhận nhiệm vụ chỉ đạo quân sự và chính trị cho tới ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Sau năm 1975, bà tiếp tục cống hiến cho công cuộc xây dựng đất nước trên nhiều cương vị trọng trách: Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Dù ở bất kỳ vị trí nào, bà luôn giữ trọn sự giản dị, gần gũi với nhân dân và kiên định với lý tưởng cách mạng. Cuộc đời bà Nguyễn Thị Định là biểu tượng sáng ngời cho phẩm chất "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam.