NÚI ĐÁ BIA Ở PHÚ YÊN

NÚI ĐÁ BIA Ở PHÚ YÊN

Núi Đá Bia là một trong những ngọn núi nổi tiếng nhất miền Trung Việt Nam, gắn với nhiều truyền thuyết dân gian, dấu tích lịch sử thời phong kiến và cả hành trình mở cõi phương Nam của dân tộc. Người dân Phú Yên còn gọi nơi này là “Thạch Bi Sơn”, nghĩa là ngọn núi có bia đá lớn giữa trời.

Từ xa nhìn lại, Núi Đá Bia giống như một con rồng khổng lồ nằm phục bên dãy đèo Cả, hướng mặt ra biển Đông. Trên đỉnh núi có một khối đá khổng lồ cao hàng chục mét dựng đứng như một tấm bia thiên nhiên, vì vậy người xưa gọi là Đá Bia.

Ngọn núi nằm gần Tuy Hòa, thuộc dãy Đại Lãnh hùng vĩ. Vào những ngày trời quang, tàu thuyền ngoài biển xa vẫn có thể nhìn thấy khối đá lớn ấy như một cột mốc tự nhiên. Từ nhiều thế kỷ trước, ngư dân xem Núi Đá Bia như “ngọn hải đăng của trời”.

Câu chuyện lịch sử nổi tiếng nhất gắn với Núi Đá Bia diễn ra vào năm 1471, dưới triều vua Lê Thánh Tông.

Thời ấy, nước Đại Việt thường xảy ra chiến tranh với vương quốc Chiêm Thành ở phía Nam. Sau nhiều lần bị quấy phá biên giới, vua Lê Thánh Tông quyết định thân chinh đem quân tiến xuống phương Nam.

Đoàn quân Đại Việt đi dọc miền Trung, vượt qua biết bao núi cao, rừng rậm và biển dữ. Khi đến vùng đất ngày nay là Phú Yên, nhà vua đứng trên một ngọn núi cao nhìn ra biển lớn và vùng đất bao la phía Nam.

Tương truyền, vua nhận thấy nơi đây là vùng đất chiến lược cực kỳ quan trọng: phía trước là biển, phía sau là núi, đất đai màu mỡ, có thể trở thành vùng sinh sống lâu dài cho người Việt sau này.

Để đánh dấu cương vực và khẳng định chủ quyền của Đại Việt, vua cho khắc chữ lên một tảng đá lớn trên đỉnh núi. Từ đó người dân gọi là Núi Đá Bia.

Dân gian kể rằng trên bia từng ghi:

“Chiêm Thành quá thử, binh bại quốc vong
An Nam quá thử, binh cường quốc thịnh”

Ý nghĩa đại khái là:

• Quân Chiêm vượt qua nơi này sẽ thất bại.

Dù nội dung thật sự của văn bia ngày nay không còn rõ ràng, câu chuyện ấy đã trở thành biểu tượng cho thời kỳ Nam tiến của dân tộc Việt.

Không chỉ có lịch sử, Núi Đá Bia còn đầy màu sắc huyền thoại.

Người xưa kể rằng khối đá khổng lồ trên đỉnh núi không phải đá bình thường mà là “bia trời” do thần linh đặt xuống để trấn giữ vùng biển phương Nam.

Có thời kỳ, ngư dân trước khi ra khơi thường thắp nhang dưới chân núi cầu cho biển yên sóng lặng. Họ tin rằng Núi Đá Bia có thần núi bảo vệ tàu thuyền.

Một truyền thuyết khác kể rằng ngày xưa có một vị tướng tử trận ở vùng biển này. Linh hồn ông hóa thành khối đá lớn đứng trên đỉnh núi để canh giữ bờ cõi. Mỗi khi biển động hay giặc ngoại xâm xuất hiện, mây đen thường kéo quanh đỉnh núi như dấu hiệu cảnh báo.

Vì thế, người dân địa phương rất kính sợ và ít ai dám phá hoại nơi này.

Trong lịch sử Việt Nam, vùng đất Phú Yên từng là ranh giới giữa Đại Việt và Chiêm Thành. Sau cuộc Nam chinh của vua Lê Thánh Tông, người Việt bắt đầu di cư vào khai phá vùng đất mới.

Núi Đá Bia từ đó trở thành biểu tượng của hành trình mở cõi:

• Những đoàn dân di cư đi ngang qua núi để vào Nam lập nghiệp.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Núi Đá Bia không chỉ là thắng cảnh mà còn là “nhân chứng” cho quá trình hình thành miền Trung và Nam Bộ Việt Nam ngày nay.

Ngày nay, Núi Đá Bia trở thành điểm du lịch nổi tiếng của Phú Yên. Để lên tới đỉnh núi, du khách phải leo hàng nghìn bậc đá xuyên qua rừng xanh.

Khi đứng trên đỉnh:

• Một bên là biển Đông xanh thẳm.

Nhiều người nói rằng khi mặt trời mọc trên Núi Đá Bia, có cảm giác như đang đứng giữa ranh giới của lịch sử và trời đất.

Đối với người dân Phú Yên, Núi Đá Bia không chỉ là thắng cảnh:

• Đó là biểu tượng của lòng kiên cường.

Qua hơn 500 năm, khối đá khổng lồ ấy vẫn đứng lặng giữa trời mây, như chứng kiến biết bao đổi thay của đất nước và con người Việt Nam.