NƯỚC MẮT CỰU CHIẾN BINH

Đại tá Trần Ngọc Tâm đưa tôi tập tài liệu anh mới đi photo sáng nay, cũng vì lý do này mà tôi phải đợi anh ở nhà anh gần 1 tiếng. Anh Tâm giải thích lý do là cửa hàng photo quá xa nhà anh mà anh lại đi bộ, với lại không thấy tôi gọi điện hay nhắn tin nên cứ nghĩ là tôi chưa tới. Tôi nhận tập tài liệu từ tay anh Tâm và lướt nhanh vài trang và chợt thấy bức ảnh anh bên mộ Liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc, và một bức ảnh nữa của anh đứng giữa hai cây Bạch đàn bên khu mộ anh Thạc đang nằm – lòng tôi bỗng xốn xang bởi nhớ tới ước mong của anh Thạc trong cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” là được nằm dưới vườn Bạch đàn. Một cuốn sách photo copy mỏng khoảng 50-60 trang với tựa đề “Theo dấu chân chiến sỹ…” và những bản photo copy “Những chuyện khóc, cười của người thương binh đã trực tiếp mai táng liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc” của tác giả Đặng Vương Hưng. Anh Tâm vào buồng trong và cầm ra hai cuốn “Mãi Mãi tuổi hai mươi” được xuất bản hai giai đoạn khác nhau. Anh giở cho tôi xem hai trang đầu của hai cuốn sách, một cuốn có lời đề tặng và chữ ký của chị Phạm Như Anh, bạn gái của anh Thạc; cuốn thứ hai có lời đề tặng và chữ ký của anh Nguyễn Văn Thục, anh trai của anh Thạc. Đại tá Trần Ngọc Tâm có vẻ nâng niu hai cuốn sách đầy ắp kỷ niệm đó. Anh mở cho tôi xem những đoạn anh tô vàng, đánh dấu tên anh, tên nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm, tên nhạc sỹ Quý Lăng và những người đồng đội lính sinh viên cùng tiểu đội huấn luyện thông tin với anh. Anh Tâm là người duy nhất còn sống trong 7 anh lính sinh viên cùng tiểu đội huấn luyện thông tin trước khi đi vào Quảng Trị tháng 4 năm 1972. Nguyễn Văn Thạc và 4 anh khác đã hy sinh tại Quảng Trị; một thương binh nặng đã mất năm 2019. Anh tâm nói với tôi mà như nói với chính anh, rất tâm linh:- Mình là người được Thạc nhắc trong nhật ký đến 5 lần nên chắc nhờ vậy mà còn sống sót đến hết cuộc chiến. Thạc còn cảm nhận về Hoàng Nhuận Cầm rất đúng và anh Đặng Vương Hưng còn nói Thạc dự đoán chính xác về ngày 30 tháng 4 năm 1975 – hai ý trên của đại tá Trần Ngọc Tâm tôi không dám bình luận nhưng về khả năng “Tiên cảm” của anh Thạc về ngày 30/4/1975 như anh Đặng Vương Hưng viết trong tựa đề cuốn “Mãi mãi tuổi hai mươi” thì chắc không đúng, bởi vì ở trang 22 cuốn sách chính anh Đặng Vương Hưng đã viết “Ngay trong trang đầu tiên của cuốn sách này (hiện gia đình còn lưu giữ được), có bút tích của Thạc viết: ‘bạn Phạm Như Anh có nhớ ngày 30 – 4 – 1971!?’. Đó là ngày họ gặp nhau, với kỷ niệm đẹp và lời hẹn ước không quên: Bốn năm sau sẽ trả lời chính xác câu ‘Hạnh phúc là gì’!...”. Như vậy sự trùng nhau về ngày 30/4/1975 chỉ là một sự ngẫu nhiên, chúng ta đừng thần thánh hóa Liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc mà tội cho anh – tôi nghĩ vậy. Tôi hỏi anh Tâm:- Trong nhật ký anh Thạc có viết “…Tâm đốt điếu thuốc Trường Sơn…”, chứng tỏ hồi ấy anh nghiện thuốc à? Sao giờ không thấy anh hút thuốc nữa? – anh Tâm chợt giật mình như câu hỏi của tôi chạm vào ký ức của anh.- Ngày xưa mình nghiện thuốc nặng tưởng không thể bỏ nổi. Vậy mà ngày 22/12/1972, ngồi bên sông Thạch Hãn hút được một phần ba điếu thuốc, mình đã búng hai phần ba điếu thuốc còn lại xuống dòng Thạch Hãn và tự hứa với các đồng đội là sẽ bỏ thuốc. Tôi xin trích đăng trường đoạn đó trong cuốn “Theo dấu chân chiến sỹ, Trung đội thông tin bộ binh tiểu đoàn 3, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325 (1971 -1975” để thay cho lời kể của anh Tâm mà tôi nghe được: “Ngày 22/12/1972, bên bờ Nam sông Thạch Hãn, tôi ngồi hút điếu thuốc lá Điện Biên. Bao đồng đội tôi đã ra đi, nhiều người đã đi xa hẳn. Trung đội bộ binh thường có ba tiểu đội, còn trung đội thông tin tiểu đoàn có 4 tiểu đội: 2w, 0,5w, hữu tuyến và truyền đạt, biên chế từ 32 đến 36 người. Ngày vượt sông Bến Hải, Trung đội tôi có khoảng 30 người. Người ra, người vào, do không phải là cán bộ Trung đội, lại trong điều kiện làm việc, chiến đấu phân tán, tôi không nhớ hết được, ước khoảng 60 người, nay còn trên dưới 10 người. Theo tiêu chuẩn, mỗi người được một chiếc kẹo Hà Nội, ba người được một điếu thuốc. Tổ tôi ba người, còn một mình tôi, nhưng tiêu chuẩn vẫn đủ. Tôi được cả một điếu. Hút không vào! Tôi quyết định sẽ không bao giờ hút thuốc nữa, tôi chỉ hút một phần ba, phần của mình, phần còn lại tôi búng xuống sông. Đến bây giờ tôi vẫn nhớ, hơn nửa điếu thuốc quay nửa vòng như chào, rồi trôi ra xa. Sau về học đại học, tất cả tiêu chuẩn thuốc của tôi, đều cho đồng đội hết”. Giọng kể của đại tá, cựu chiến binh Trần Ngọc Tâm càng về sau càng như nghẹn lại. Tôi thấy hai mắt anh nhòe nước mắt, nước mắt ở tuổi này của người cựu chiến binh không thể chảy thành dòng; bởi tôi biết anh đã phải khóc rất nhiều lần trước đồng đội hy sinh, bị thương hoặc khi ký ức trỗi dậy. Nước mắt tôi cũng trào ra theo dòng ký ức của anh. Chị Loan, vợ đại tá Trần Ngọc Tâm vừa ở ngoài vào. Chị thấy chồng khóc nhưng chắc biết lý do và chắc đã chứng kiến nhiều lần anh Tâm khóc như vậy nên chị lẳng lặng ra bàn bếp. Lát sau chị mang ra hai đĩa bánh giò nóng hổi, chị mời chồng và tôi:- Bánh giò mới được một ngươi bạn em tặng đấy, hai anh em ăn đi cho nóng – tôi và anh Tâm lặng yên thưởng thức bánh giò để nén cảm xúc xuống. Cám ơn vợ ông đại tá Trần Ngọc Tâm, chị rất xứng danh “Nội tướng”. Trước khi chia tay, anh Tâm đưa tôi mượn một cuốn “Mãi mãi tuổi hai mươi”, cuốn có lời đề tặng của anh Nguyễn Văn Thục. Anh dặn đi dặn lại:- Tớ chỉ cho cậu mượn cuốn này thôi nhé, nhớ phải trả - tôi cười, trả lời anh:- Em cũng chỉ mượn anh để đọc lại thôi, ai dám chiếm đoạn tài sản của anh – chị Loan kể hồi cuốn “Mãi mãi tuổi hai mươi” mới phát hành, chị phải ra hàng sách cũ mua 4 cuốn để cho anh mang tặng bạn bè. Mấy ngày nay tôi đã đọc lại cuốn “Mãi mãi tuổi hai mươi” và không còn thấy hay như năm 2005, khi đọc lần đầu. Tôi nhớ năm 2025, khi nghe tin hai cuốn nhật ký “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” và nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” được phát hành. Tôi đã ra phố sách “Đinh Lễ” để mua bằng được cả hai cuốn. Tôi đã đọc hết cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” trên ghế đá bên Hồ Gươm ngay sau khi mua. Còn cuốn “Mãi mãi tuổi hai mươi” thì cũng chỉ ngày hôm sau là đọc xong. Thú thật tôi đọc “Theo dấu chân chiến sỹ…” của đại tá, cựu chiến binh Trần Ngọc Tâm thấy hay hơn, nhiều cảm xúc hơn. Bởi trong tác phẩm của người lính sinh viên ấy chứa cả cuộc chiến Quảng Trị, khốc liệt, đầy máu và nước mắt. Nước mắt vẫn còn chảy trên khuôn mặt của những cựu chiến binh mỗi khi đọc hoặc nhớ về “Theo dấu chân chiến sỹ…”