"O Du Kích Nhỏ" Nguyễn Thị Kim Lai - Biểu Tượng Của Khát Vọng Hòa Bình
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lịch sử Việt Nam đã ghi lại biết bao khoảnh khắc kiên cường của quân và dân ta. Một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng, lan tỏa sức mạnh ra toàn thế giới chính là bức ảnh đen trắng mang tên “O du kích nhỏ” của nhà báo Phan Thoan. Nữ nhân vật chính trong tác phẩm huyền thoại đó chính là Cựu chiến binh, Nữ du kích Nguyễn Thị Kim Lai.
Bà Nguyễn Thị Kim Lai sinh năm 1948, là người con ưu tú được sinh ra và lớn lên tại xã Phú Phong, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1965, khi cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ đổ xuống miền Bắc ngày càng khốc liệt, cô thiếu nữ Kim Lai vừa học xong lớp 7 đã tình nguyện tham gia vào đội dân quân tự vệ của địa phương để trực chiến và đào hầm trú ẩn. Dù sở hữu vóc dáng nhỏ bé khi chỉ cao 1,47m và nặng vỏn vẹn 37kg, nhưng “O du kích” ấy lại mang một ý chí thép và tinh thần sục sôi căm thù giặc.
Câu chuyện lịch sử làm nên tên tuổi của bà diễn ra vào sáng ngày 20 tháng 9 năm 1965. Sau khi một chiếc máy bay phản lực F-4 của Mỹ bị lực lượng phòng không ta bắn rơi tại khu vực cầu Lộc Yên, viên phi công nhảy dù xuống vùng rừng núi Hương Khê để ẩn nấp. Đội dân quân tự vệ xã ngay lập tức bao vây, truy tìm gắt gao suốt nhiều giờ liền. Chính Kim Lai là người đã phát hiện ra viên phi công Mỹ đang lẩn trốn, cô dũng cảm bắn súng báo hiệu cho đồng đội. Viên phi công bị bắt sống là William Andrew Robinson khi ấy 22 tuổi, một quân nhân cao lớn tới hơn 1,9m và nặng 125kg. Khoảnh khắc cô gái 17 tuổi nhỏ bé, vai đeo khẩu súng trường, hiên ngang áp giải gã phi công khổng lồ đang lầm lũi cúi đầu bước đi đã được nhà báo Phan Thoan chớp lấy. Sự tương phản sâu sắc này đã biến bức ảnh trở thành biểu tượng kinh điển cho chân lý: Một dân tộc yêu chuộng hòa bình, tuy nhỏ bé nhưng mang chính nghĩa sáng ngời, hoàn toàn có thể khuất phục sức mạnh bạo tàn của kẻ đi xâm lược.
Sau chiến công vang dội ấy, bà Nguyễn Thị Kim Lai tiếp tục cống hiến bằng cách đi học lớp y tá và xung phong vào phục vụ chiến đấu tại mặt trận B5 khốc liệt ở miền Tây Quảng Trị. Hòa bình lập lại, bà trở về quê hương công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hà Tĩnh cho đến khi nghỉ hưu. Điều kỳ diệu của lịch sử chưa dừng lại ở đó, vào năm 1995, người cựu phi công Mỹ William Andrew Robinson đã quay trở lại Việt Nam và có cuộc hội ngộ đầy xúc động với "O du kích nhỏ" năm xưa ngay tại Hà Tĩnh. Cái ôm hòa giải của họ giữa thời bình chính là minh chứng cho tinh thần nhân văn cao cả và khát vọng hòa bình của con người Việt Nam.
Tiếp nối tinh thần của thế hệ cha anh, em tự hào và tự hứa với bản thân sẽ nỗ lực phấn đấu trong học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành một người trẻ có ích cho xã hội. Câu chuyện thời hoa lửa của nữ du kích Nguyễn Thị Kim Lai mãi là ngọn đuốc sáng soi đường cho thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay bồi đắp lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc.
