Ở vùng đất ven biển Mù U
Năm 1961, chiến tranh leo thang khắp miền Nam. Ở vùng đất ven biển Mù U, gió biển thổi rát da, cát trắng pha mùi rừng mắm rừng đước, một nhóm thanh niên âm thầm tụ họp trong căn nhà lá giữa rừng ngập mặn. Họ không mặc quân phục, không cờ hiệu — chỉ có ý chí bảo vệ cách mạng và một quyết tâm duy nhất: giữ bí mật cho Tỉnh ủy Trà Vinh.
Người đứng đầu nhóm là ông Hồ Nam, dân trong vùng gọi thân mật là Năm Đạt. Bên cạnh ông là những đồng chí như Năm Ruộng, Bảy Minh, Hai Ấn, Tư Trắng, Tư Ốm… Mỗi người một nghề: người đi biển, người làm rừng, người thợ máy — nhưng tất cả đều có chung đôi mắt sáng trong đêm.
Họ lập ra Ban An ninh tỉnh Trà Vinh, với căn cứ đầu tiên tại ấp Mù U, giữa rừng đước Đông Hải. Công việc của họ không chỉ là chống địch, mà là giữ an toàn cho mạng lưới cán bộ, phát hiện nội gián, bảo vệ thông tin và con người của cách mạng.
Những ngày đầu, họ sống trong thiếu thốn. Đêm đêm, khi sóng vỗ vào gốc đước, cả đội ngồi trong căn chòi nhỏ, thắp đèn dầu bằng mỡ cá, vừa canh gác vừa sao chép tài liệu. Một tờ chỉ thị gửi về tỉnh được gấp lại, cho vào ống tre, chôn sâu dưới cát — sáng sớm hôm sau, giao lại cho người liên lạc bằng thuyền.
“Chúng ta làm việc trong bóng tối, để nhân dân được sống trong ánh sáng.” – Năm Đạt nói, giọng trầm mà dứt khoát.
Một đêm mưa lớn, tin báo khẩn:
Tên Hiển Cảnh sát – một tay ác ôn khét tiếng ở Ngũ Lạc – đang dò xét khu căn cứ. Lực lượng Ban An ninh tổ chức trận phục kích chớp nhoáng. Trong làn đạn nổ, Hiển bị tiêu diệt, và căn cứ Mù U được giữ vững. Tin lan nhanh khắp vùng, dân làng thở phào: “Đêm nay biển lặng rồi.”
Nhưng chiến tranh không ngừng nghỉ. Năm 1963, đồng chí Nguyễn Văn Điều – người lính trẻ mới 22 tuổi, thuộc Đội trinh sát vũ trang – nhận nhiệm vụ bảo vệ một cán bộ Tỉnh ủy trong chuyến di chuyển qua vùng ven thị xã Trà Vinh.
Trận đó, địch phục kích bất ngờ. Anh Điều lấy thân mình che cho đồng chí Bảy Tâm thoát ra khỏi vòng vây. Anh ngã xuống bên rặng dừa nước, tay vẫn nắm chặt khẩu súng. Dân trong vùng sau này gọi chỗ ấy là “Bưng An ninh” – nơi người giữ bí mật đã nằm lại.
