Ông Bà Kể Cháu Nghe

Ở Nhơn Hòa Lập, có một buổi sinh hoạt rất quen thuộc mà mỗi đứa trẻ đều từng trải qua ít nhất một lần trong đời: “ông bà kể cháu nghe”.

Không cần sân khấu lớn, không cần ánh đèn rực rỡ. Chỉ cần một gian nhà nhỏ, một khoảng sân mát dưới gốc cây, hay đôi khi là mái hiên vào buổi chiều gió nhẹ. Trẻ con ngồi quây quần, người già ngồi phía trước, giọng nói chậm rãi bắt đầu mở ra những câu chuyện đã đi qua rất nhiều năm tháng.

Ông bà ở đây không chỉ kể chuyện cho vui. Họ kể bằng ký ức của chính mình - những ký ức gắn liền với ruộng đồng, bến nước, rừng tràm, và cả những năm tháng quê hương còn nhiều gian khó. Có chuyện về mùa nước nổi cá tôm đầy đồng, có chuyện về những ngày đi học bằng xuồng, có chuyện về những buổi tối không điện chỉ có ánh đèn dầu leo lét.

Và trong đó, cũng có những câu chuyện không thể quên của một thời chiến tranh. Những đêm nghe tiếng động lạ ngoài rừng, những chuyến đi vội qua con kênh trong bóng tối, những con người lặng lẽ giữ làng mà không bao giờ kể tên mình. Ông bà không kể để làm nặng lòng người nghe, mà để thế hệ sau hiểu rằng sự bình yên hôm nay không tự nhiên mà có.

Trẻ con ngồi nghe, đôi khi mở to mắt vì tò mò, đôi khi cười khúc khích vì những chi tiết đời thường rất gần gũi. Có em dựa đầu vào vai bà, có em ngồi im lặng tưởng tượng ra những con kênh xưa, những cánh đồng xưa chưa từng thấy. Trong khoảnh khắc ấy, khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại dường như biến mất.

Điều đặc biệt của “ông bà kể cháu nghe” không nằm ở nội dung câu chuyện, mà nằm ở sự truyền lại. Không có sách vở nào ghi chép hết, nhưng mỗi lời kể lại trở thành một sợi dây nối liền các thế hệ. Từ ông bà đến cha mẹ, rồi đến con cháu - ký ức quê hương được giữ lại bằng chính giọng nói của con người.

Có những đứa trẻ lớn lên sau này, rời khỏi Nhơn Hòa Lập đi học, đi làm xa. Nhưng trong ký ức của chúng, vẫn còn nguyên hình ảnh những buổi chiều ngồi nghe ông bà kể chuyện, tiếng quạt kẽo kẹt, tiếng gió qua hàng cây, và giọng kể trầm đều như đưa cả một vùng quê trở về trong tâm trí.

Khi ông bà già đi, giọng kể có thể yếu hơn, chậm hơn, nhưng những câu chuyện vẫn tiếp tục. Bởi đôi khi, chính những đứa trẻ ngày nào lại trở thành người kể lại cho thế hệ sau - như một vòng tròn ký ức không bao giờ khép lại.

“Ông Bà Kể Cháu Nghe” vì thế không chỉ là một hoạt động quen thuộc.

Mà là cách Nhơn Hòa Lập giữ lấy linh hồn của mình - bằng ký ức, bằng tình thân, và bằng những câu chuyện được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, giản dị mà bền vững như chính cuộc sống nơi đây./.