ông Chừ mở đường

ông Vàng A Chừ bằng cái tên thân mật: “ông Chừ mở đường”.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến quãng thời gian khoác áo Thanh niên xung phong Việt Nam, ký ức trong ông lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua.

Năm ấy, ông Chừ vừa tròn hai mươi tuổi. Nghe tin địa phương tuyển thanh niên tham gia lực lượng thanh niên xung phong phục vụ tuyến đường chiến lược, ông không ngần ngại ghi tên. Từ một chàng trai quen với nương ngô, ruộng lúa, ông trở thành người mở đường giữa núi rừng trùng điệp của vùng biên Lai Châu.

Những ngày đầu làm nhiệm vụ, cả đội phải dựng lán giữa rừng sâu. Cuộc sống thiếu thốn đủ bề: gạo phải tiết kiệm từng bữa, nước lấy từ khe suối, còn muối thì nhiều khi phải chia nhau từng nhúm nhỏ. Ban ngày họ dùng cuốc xẻng phá đá mở đường, ban đêm thay phiên nhau gác để đề phòng thú rừng và giữ an toàn cho tuyến đường.

Ông Chừ nhớ nhất là một lần trời mưa rừng kéo dài suốt nhiều ngày. Đất đá từ sườn núi đổ xuống, chặn ngang con đường vừa mở. Nếu không kịp dọn dẹp, việc vận chuyển lương thực và vũ khí sẽ bị gián đoạn. Không ai bảo ai, cả đội thanh niên xung phong lao vào làm việc giữa mưa lạnh.

“Chúng tôi khi đó chỉ có một suy nghĩ: phải giữ cho con đường luôn thông,” ông nói.

Sau nhiều giờ làm việc liên tục, đoạn đường cuối cùng cũng được khai thông. Khi đoàn xe đầu tiên lăn bánh qua, mọi người đứng bên đường vẫy tay reo mừng, quên hết mệt nhọc.

Chiến tranh qua đi, ông Chừ trở về quê hương. Cuộc sống nơi bản làng dần đổi thay: đường đất ngày xưa nay đã thành đường bê tông, trẻ em được đến trường, điện sáng khắp bản. Mỗi lần đi qua những con đường mới mở, ông lại nhớ đến những ngày tuổi trẻ đã từng cùng đồng đội cuốc đá, san đất giữa núi rừng.

Giờ đây, dù tuổi đã cao, ông vẫn thường kể cho con cháu nghe về những năm tháng “thời hoa lửa” ấy. Ông bảo:

“Tuổi trẻ của chúng tôi có thể vất vả, nhưng đó là quãng đời đáng tự hào nhất.”