Ông Đặng Văn Minh là kỹ sư địa chất đã kiên trì bám trụ các mũi khoan thăm dò ngay cả khi máy bay địch bắn phá, nhằm xác định trữ lượng than cho kế hoạch khai thác dài hạn.
Ông Đặng Văn Minh là kỹ sư địa chất đã kiên trì bám trụ các mũi khoan thăm dò ngay cả khi máy bay địch bắn phá, nhằm xác định trữ lượng than cho kế hoạch khai thác dài hạn.
Trong bản anh hùng ca của vùng mỏ Cẩm Phả, có những người chiến sĩ cầm súng bảo vệ bầu trời, có những người thợ trực tiếp khai thác than trong lòng đất, và cũng có những người lặng lẽ đi trước mở đường, dò tìm từng mạch ngầm của đất mẹ. Kỹ sư Đặng Văn Minh (sinh năm 1941, hiện đang sinh sống tại phường Cẩm Phả, TP. Cẩm Phả) chính là một người như thế. Cuộc đời ông gắn liền với những mũi khoan thăm dò xuyên qua lòng đá, nơi mà trí tuệ và sự kiên trì đã chiến thắng cả bom đạn quân thù để gìn giữ "mạch máu" cho Tổ quốc.
1. Người lính trên mặt trận địa chất thầm lặng
Những năm đầu thập niên 70, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, vùng mỏ Cẩm Phả không chỉ cần than cho hiện tại mà còn cần một kế hoạch khai thác dài hạn để phục vụ công cuộc xây dựng đất nước sau ngày thống nhất. Lúc bấy giờ, ông Đặng Văn Minh là một kỹ sư địa chất trẻ, đầy nhiệt huyết, nhận nhiệm vụ chỉ huy các tổ khoan thăm dò tại những khu vực có địa hình phức tạp và nguy hiểm nhất.
Công việc địa chất vốn dĩ đã vất vả với những ngày trèo đèo lội suối, ăn gió nằm sương, nay lại càng hiểm nguy gấp bội khi máy bay địch liên tục quần thảo. Kẻ thù hiểu rằng, phá hủy các giàn khoan thăm dò chính là đánh vào tương lai của ngành than. Vì vậy, các mũi khoan của ông Minh thường xuyên trở thành mục tiêu của các đợt ném bom tọa độ. Trong cái nắng cháy của vùng đồi núi trọc và khói bom mịt mù, ông Minh vẫn kiên trì cùng đồng đội bám trụ bên những giàn khoan cao vút, quyết không để máy dừng, không để dữ liệu địa chất bị gián đoạn.
2. Bản lĩnh thép bên những giàn khoan rực lửa
Ký ức sâu đậm nhất của ông Minh là những lần trực tiếp đứng máy dưới làn đạn. Có những ca làm việc, còi báo động báo máy bay địch đang tiến vào, thay vì rút vào hầm trú ẩn, ông và các cộng sự chỉ kịp đội chiếc mũ sắt, mắt vẫn không rời biểu đồ áp lực, tay vẫn điều khiển cần khoan găm sâu vào lòng đá. Ông quan niệm rằng: "Mỗi mét khoan hôm nay là câu trả lời cho trữ lượng than của mười năm, hai mươi năm tới. Nếu chúng ta dừng lại vì sợ hãi, mạch máu của vùng Mỏ sẽ bị đứt đoạn".
Có lần, một quả bom nổ ngay sát chân giàn khoan khiến thiết bị rung lắc dữ dội, bụi đất phủ kín người. Nhưng ngay khi khói chưa tan, ông Minh đã vội vàng kiểm tra mẫu lõi đất vừa lấy lên. Đối với ông, những mẩu đá, mẩu than đen bóng lấy lên từ độ sâu hàng trăm mét chính là những báu vật của quốc gia. Sự mưu trí của ông còn thể hiện ở việc ngụy trang giàn khoan và thay đổi giờ giấc làm việc để đánh lạc hướng địch, đảm bảo an toàn cho con người và thiết bị nhưng vẫn giữ được tiến độ thăm dò thần tốc.
3. Tầm nhìn xa và tình yêu khoa học gắn liền với vận mệnh vùng Mỏ
Ông Đặng Văn Minh không chỉ là một người thợ giỏi mà còn là một trí thức tiêu biểu với tầm nhìn chiến lược. Ông hiểu rằng than không phải là nguồn tài nguyên vô tận và việc khai thác cần dựa trên những số liệu khoa học chính xác nhất. Những bản đồ địa chất do ông và đồng đội thiết lập dưới làn bom đạn chính là "kim chỉ nam" cho những khai trường lớn như Đèo Nai, Cọc Sáu sau này.
Lòng yêu khoa học của ông gắn liền với một tình yêu quê hương thiết tha. Ông làm việc không phải để lấy thành tích cá nhân, mà để trả lời câu hỏi: "Làm sao để than Cẩm Phả đóng góp nhiều nhất cho công cuộc giải phóng miền Nam và xây dựng chủ nghĩa xã hội?". Sự kiên trì bám trụ của ông chính là minh chứng cho tinh thần của một trí thức cách mạng: dùng trí tuệ để phục vụ nhân dân và dùng lòng dũng cảm để bảo vệ thành quả lao động.
4. Người thầy truyền lửa bên bờ vịnh Bái Tử Long
Sau khi đất nước hòa bình và thống nhất, ông Đặng Văn Minh tiếp tục cống hiến cho ngành địa chất mỏ cho đến khi nghỉ hưu. Hiện nay, trong ngôi nhà nhỏ bình yên tại phường Cẩm Phả, ông vẫn thường xuyên đón tiếp những thế hệ kỹ sư địa chất trẻ đến hỏi kinh nghiệm. Ông không chỉ dạy các em về địa tầng, về kỹ thuật khoan, mà còn kể về những ngày tháng "khoan trong lửa" để nhắc nhở họ về giá trị của mỗi tấn than.
Dáng vẻ giản dị, đôi bàn tay từng chai sần vì thiết bị khoan nay đã run run theo thời gian, nhưng ánh mắt ông vẫn sáng rực khi nói về tương lai của vùng Mỏ. Ông chính là nhịp cầu nối quá khứ hào hùng với tương lai phát triển, là hiện thân của thế hệ kỹ sư địa chất đã dùng máu và mồ hôi để vẽ nên hình hài của vùng than hôm nay.
5. Giá trị giáo dục và thông điệp gửi gắm thế hệ trẻ
Tác phẩm về cuộc đời và sự nghiệp của kỹ sư Đặng Văn Minh mang lại những bài học giáo dục sâu sắc, đặc biệt là đối với các bạn trẻ đang theo đuổi con đường khoa học kỹ thuật:
Sự kiên trì và bản lĩnh trước nghịch cảnh: Giáo dục thanh niên về ý chí không lùi bước. Khi chúng ta có mục tiêu đúng đắn và khát vọng lớn, mọi khó khăn, thậm chí là hiểm nguy tính mạng, cũng trở nên nhỏ bé.
Tầm nhìn xa và ý thức trách nhiệm: Nhắc nhở thế hệ trẻ rằng mỗi việc chúng ta làm hôm nay đều có tầm ảnh hưởng đến tương lai. Sống và làm việc không chỉ cho hiện tại mà phải có trách nhiệm với các thế hệ mai sau.
Lòng yêu khoa học gắn liền với tình yêu Tổ quốc: Khoa học chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó phục vụ lợi ích của nhân dân và sự hưng thịnh của đất nước. Tinh thần của ông Minh khích lệ các bạn đoàn viên, thanh niên học tập, nghiên cứu khoa học để đóng góp cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vùng mỏ Cẩm Phả.
Kỹ sư Đặng Văn Minh mãi là một biểu tượng cao đẹp của trí thức vùng Mỏ – người đã thầm lặng dò tìm "mạch máu" trong lòng đất, giữ cho dòng than quê hương mãi mãi tuôn chảy vì sự trường tồn của dân tộc.
