ông Lê Tiến Soảng

Tên câu chuyện: Thời Hoa Lửa

Ở cái làng nhỏ ven con sông Cầu, nhắc đến ông Lê Tiến Soảng, ai cũng nói: “Ông ấy ít nói lắm, nhưng sống tử tế.” Ông Soảng năm nay hơn bảy mươi, dáng người không cao, vai hơi lệch vì mảnh đạn còn nằm trong thịt từ năm 1971, chưa lấy ra bao giờ.

Ngày trẻ, ông Soảng nhập ngũ khi mới hai mươi tuổi. Ông kể lại rất giản dị, như chuyện trong nhà: “Hồi đó, cả lũ trai làng tụi tôi đi, cứ nghĩ chắc vài tháng là về. Ai ngờ…”

Ông làm lính trinh sát. Công việc vốn im lặng, đi nhiều, ngủ ít. Nhiều đêm hành quân trong rừng, mưa táp vào mặt, đất sạt dưới chân, cả đội chỉ dám nói chuyện bằng ký hiệu tay. Ông bảo: “Không phải sợ chết. Mà sợ gây tiếng động làm cả đơn vị bị lộ.”

Một lần trong chiến dịch năm 1972, đơn vị ông bị chốt giặc bắn mạnh khi đang vượt qua một bãi đất trống. Người bạn thân nhất của ông – thằng Khải – bị đạn bắn gãy chân. Nó ngã vật xuống, chỉ kịp nhìn ông mà thều thào: “Soảng… đừng để tao nằm lại đây.” Ông Soảng kể đến đó là im. Ông ít khi nói đoạn sau, nhưng ai cũng biết: chính ông là người đã quay lại, cõng Khải qua trận mưa đạn. Mảnh pháo sượt vai trái, để lại vết sẹo to như ngón tay. Khải được cứu, nhưng ba năm sau hy sinh trong một trận khác.

Mỗi khi nhắc đến Khải, ông Soảng chỉ bóp mạnh tay lại: “Nó hẹn sau này về làng sẽ đi cưới vợ cùng tôi… mà nó đi trước.” Hòa bình, ông về làng trong bộ đồ bộ đội cũ sờn vai, bàn tay run run cầm tờ giấy xuất ngũ. Mẹ già nhìn thấy ông từ đầu ngõ đã ngã quỵ xuống vì tưởng con không còn trở về. Ông bước vào nhà, lặng lẽ treo ba lô lên cột, không nói một câu khoe khoang nào. Cả làng hôm đó sang thăm, người thì mừng, người thì khóc vì biết bao thanh niên đi mà không về.

Cuộc sống hậu chiến không dễ dàng. Ông Soảng làm ruộng, rồi làm thuê, rồi tự dựng lại căn nhà. Khi trái gió trở trời, vết đạn trong vai lại buốt đến phát sốt. Ông giấu, không cho ai biết, chỉ ngồi bên bếp lửa, cắn răng chịu. Vợ hỏi, ông chỉ bảo: “Đau tí thôi, quen rồi.” Cái khổ nhất của ông lại không phải vết thương, mà là những đêm mất ngủ vì tiếng bom đạn cứ ùa về trong đầu. Ông nói: “Ngủ mà giật mình tưởng nghe pháo, tưởng đồng đội gọi. Có mấy năm tôi không ngủ trọn nổi một đêm.”

Nhưng ông không bao giờ kêu ca. Hễ trong làng có nhà ai dựng chuồng bò, đổ nền sân, ông đều sang giúp. Có cụ già neo đơn, ông đều ghé thăm. Ai cũng quý ông vì cái tính thẳng, chắc, không bao giờ làm điều gì nửa vời.

Năm nào đến ngày 27/7, ông lại mặc bộ quân phục cũ, thắt thắt cái dây thắt lưng màu cháy sém, đạp chiếc xe cọc cạch đến nghĩa trang liệt sĩ. Ông ngồi rất lâu bên ngôi mộ vô danh và lầm bầm: “Khải ơi, tao lại về thăm mày đây.” Không cần nhiều lời, người trong làng vẫn bảo: “Ông Soảng sống trầm lặng, nhưng có cái nghĩa của người lính. Mà cái nghĩa đó sống cả đời không mất được.”