Ông Mông Phúc Thơ (1916-1946)

Ông tên thật là Mông Văn Vẩy, sinh năm 1916 tại Tràng Xá, Võ Nhai (nay là xã Tràng Xá, tỉnh Thái Nguyên). Ông Mông Phúc Thơ là biểu tượng của lớp chiến sĩ đầu tiên dựng xây lực lượng. Năm 1935, ông tham gia phong trào cách mạng địa phương, năm 1936 được kết nạp Đảng. Năm 1941, ông là Tiểu đội trưởng Trung đội Cứu quốc quân II. Tháng 12-1944, được giới thiệu vào Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tham gia lễ thành lập ngày 22-12-1944.

Sau đảo chính Nhật - Pháp (3-1945), ông Nam tiến hoạt động tại Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang. Trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945, Mông Phúc Thơ chỉ huy tập kích quân Nhật ở Thái Nguyên, rồi cùng lực lượng hành quân về Hà Nội dự Lễ Độc lập 2-9-1945. Cuối năm 1945, ông chỉ huy Chi đội Giải phóng quân số 1 lên đường Nam tiến, tham gia các trận đánh tại Thủ Đức và Sài Gòn, được chỉ định làm Ủy viên Quân sự của Ủy ban Kháng chiến Đông Nam Bộ. Ngày 8-5-1946, đơn vị bị địch tập kích tại Chiến khu Triềng, ông Mông Phúc Thơ bị bắt, kiên quyết không khuất phục, bị xử bắn tại Ngã Bảy, Phan Thiết. Năm 1959, Nhà nước truy tặng Liệt sĩ, Bằng Tổ quốc ghi công.